Austriakët paguajnë më shumë se mesatarja e BE-së, thonë shitësit me pakicë

@pixabay

Në Austri, e ashtuquajtura “mbingarkesë çmimi në Austri” vazhdon të shkaktojë zemërim. Sondazhet tregojnë vazhdimisht se austriakët paguajnë më shumë për të njëjtat produkte sesa konsumatorët në vende si Gjermania. Shoqata Austriake e Shitjes me Pakicë dhe sindikata GPA po bëjnë thirrje për ndalimin e kufizimeve territoriale të furnizimit (TSC) për të siguruar disponueshmëri të drejtë të produkteve brenda tregut të vetëm të BE-së. Ata shprehën shqetësim për një dobësim të perceptuar të planit origjinal të BE-së.

Në maj, Komisioni Evropian njoftoi se do të hartonte një ligj deri në fund të vitit 2026 për të ndaluar TSC-të e vendosura nga industria globale ushqimore. Por në një version përfundimtar të strategjisë së saj të tregut të brendshëm, të botuar më vonë atë muaj, angazhimi u zbut: Komisioni tani thjesht premton të zhvillojë “mjete për të luftuar kufizimet e pajustifikuara territoriale të furnizimit”, veçanërisht ato përtej fushëveprimit të ligjit ekzistues të konkurrencës, shkruan theinternational. GPA dhe Shoqata e Shitjes me Pakicë dyshojnë se presioni nga prodhuesit e markave shumëkombëshe ndikoi në këtë ndryshim.

Kufizimet Territoriale të Furnizimit janë kufizime të vendosura nga disa prodhues të mëdhenj që e bëjnë të vështirë ose të pamundur për shitësit me pakicë të blejnë produkte në një shtet anëtar të BE-së dhe t’i shesin ato në një tjetër. Këto praktika u lejojnë prodhuesve globalë të shesin të njëjtat mallra me çmime të ndryshme në tregje të ndryshme.

“Këto strategji shpërndarjeje specifike për vendin – veçanërisht në sektorin ushqimor – i godasin rëndë shitësit me pakicë austriakë”, tha kreu i GPA dhe politikania e SPÖ, Barbara Teiber. “Kompanitë tona nuk lejohen të blejnë aty ku është më lirë. Në fund të fundit, konsumatorët paguajnë çmimin, veçanërisht për mallrat e përditshme si ushqimi, kozmetika ose furnizimet e pastrimit.”

“Më shumë se 90% e prokurimit në sektorin e shitjes me pakicë ushqimore ende ndodh në nivel kombëtar brenda tregut të vetëm të BE-së”, tha Rainer Will, drejtor menaxhues i Shoqatës së Shitjes me Pakicë. “Kjo për shkak se kompanitë shumëkombëshe ushqimore e segmentojnë artificialisht tregun përgjatë kufijve kombëtarë, duke e bërë blerjen ndërkombëtare pothuajse të pamundur.”

Për shembull, një shitës me pakicë austriak mund të blejë vetëm llak flokësh nga një prodhues shumëkombësh përmes distributorit të tij austriak. Çmimi është 3.20 € për njësi – ndërsa një shitës me pakicë gjerman paguan vetëm 2 € për të njëjtin produkt. Çmimet me shumicë në vende më të vogla si Austria janë dukshëm më të larta se në ato më të mëdha si Gjermania. E njëjta gjë vlen edhe për vende si Danimarka, Belgjika ose Luksemburgu, transmeton albinfo.at.

Sipas Autoritetit Austriak të Konkurrencës, produktet e markave të njohura kushtojnë të paktën 15-20% më shumë në Austri sesa në Gjermani. Kjo “mbishpagim në Austri” është rezultat i praktikave të tregut nga korporatat globale.

Çmime deri në 60% më të larta për shitësit me pakicë austriakë

“Shitësit me pakicë austriakë aktualisht paguajnë deri në 60% më shumë për disa produkte sesa homologët e tyre gjermanë”, tha Will. Dallimi është në thelb “fitim i pastër” për prodhuesit e markave globale.

Teiber vuri në dukje një studim të BE-së që sugjeron se heqja e TSC-ve mund t’u kursente konsumatorëve evropianë deri në 14 miliardë euro në vit. “Në këto kohë sfiduese ekonomikisht, kjo do të ishte një lehtësim domethënës për miliona njerëz – dhe një hap i vonuar drejt çmimeve më të drejta.”

Autoritetet e BE-së kanë ndërmarrë tashmë veprime në disa raste. Në maj 2024, Mondelez – prodhuesi i çokollatës Milka – u gjobit me 334 milionë euro për kufizimin e tregtisë ndërkufitare. Në vitin 2019, Anheuser-Busch InBev u gjobit me 200 milionë euro. Procter & Gamble është aktualisht nën hetim për shkelje të ngjashme të dyshuara.

GPA dhe Shoqata e Tregtisë me Pakicë argumentojnë se shumë nga këto praktika nuk mbulohen ende nga ligji i konkurrencës i BE-së. Ata mirëpresin qëllimin e deklaruar të Komisionit për të adresuar të gjitha TSC-të, madje edhe ato që nuk ishin rregulluar më parë, megjithëse thonë se njoftimet e fundit “ende nuk janë mjaftueshëm të mira”. Ata kërkojnë zbatim të shpejtë ligjor të strategjisë së tregut të brendshëm – si në nivel të BE-së ashtu edhe në legjislacionin kombëtar.

“Është koha për të siguruar kushte të barabarta blerjeje për shitësit me pakicë në të gjitha shtetet anëtare të BE-së”, tha Will, “dhe për të eliminuar ndryshimet artificiale të çmimeve që e ngarkojnë padrejtësisht tregtinë vendase”.