Archives

BMW prezanton 7 modele të reja për vitin 2026

Posted on by Alb

Edhe pse BMW nuk arriti të thyente rekordin e saj të shitjeve vitin e kaluar, kompania dërgoi gjithsej 2,169,739 automjete globalisht — vetëm rreth 83,000 më pak se rekordi i vendosur në vitin 2023.

Pavarësisht kësaj, BMW mbeti lider i qartë në segmentin e makinave luksoze, duke kaluar rivalët e saj kryesorë, Mercedes dhe Audi, dhe duket e vendosur për një vit të suksesshëm përpara.

Dyqani online i BMW-së ka zbuluar pa dashje disa nga modelet që do të arrijnë në Shtetet e Bashkuara, duke përfshirë emra të njohur dhe disa surpriza të reja. Disa prej tyre mund të mos jenë të disponueshme deri në vitin 2027, por zbulimi i tyre tashmë ka ngritur pritshmëritë.

Lista e modeleve që pritet të prezantohen ose janë tashmë të njohura përfshin:

BMW i3: Electric 3

BMW iX3

BMW 7 Series

BMW X5

BMW 3 Series

BMW M2

BMW iX4

Ky është një hap tjetër i BMW-së drejt zgjerimit të gamës së saj elektrike dhe të performancës së lartë, duke forcuar pozitën në tregun global të automobilave luksoze.

Rregullat e reja të parkimit të Migros shkaktojnë konfuzion te klientët

Posted on by Alb

Në Bazel, një klient i Migros, Hanspeter Rieder, është përballur me një faturë prej 61 frangash për parkim, pas hyrjes në sistemin e ri të parkimit pa barriera. Sistemi funksionon me kamera që skanojnë targën e makinës dhe kërkon pagesën paraprakisht.

Rieder thotë se nuk kishte marrë njoftime për ndryshimin e rregullave dhe se mendoi se nuk duhej të paguante, pasi barriera ishte ngritur si më parë. Ai e konsideron faturën “abuzive”, duke theksuar se tarifat administrative janë më të shtrenjta se një gjobë normale parkimi.

Migros thekson se sistemi është i shënuar në hyrje dhe se shumica e klientëve nuk kanë probleme, ndërsa kompania Mobility Hub Parkservice promovon sistemin për shkak të dukshmërisë së ulët të tij. Megjithatë, disa klientë e kritikojnë mungesën e informacionit të qartë mbi ndryshimet e reja.

Çfarë kërkojnë shqiptarët në Google?

Posted on by BR

Kërkimet në internet, ose siç njihen ndryshe “search” në Google, janë një tregues i rëndësishëm për të kuptuar se cilat tema janë më në fokus dhe për çfarë informacioni njerëzit kanë më shumë kureshtje. Por cilat kanë qenë ngjarjet apo temat që shqiptarët kanë kërkuar më shumë nga zhvillimet botërore?

Sipas të dhënave të Google Trends, përveç interesit për programet televizive dhe personazhet shqiptare, përdoruesit në Shqipëri kanë treguar kureshtje të madhe edhe për zhvillimet ndërkombëtare. Veçanërisht vëmendje ka marrë situata përtej kufijve, sidomos zhvillimet që lidhen me luftën në Lindjen e Mesme, shkruan Scan, transmeton albinfo.ch.

Sipas të dhënave nga Google Trends, gjatë muajit të fundit një nga temat që ka tërhequr më shumë vëmendjen e përdoruesve në Shqipëri ka qenë çmimi i naftës. Interesi për këtë temë është rritur ndjeshëm, duke treguar se një pjesë e mirë e qytetarëve kanë ndjekur me kujdes zhvillimet ndërkombëtare dhe ndikimin që ato mund të kenë në tregun e karburanteve. Kërkimet për këtë term janë shtuar gradualisht në fund të muajit mars, veçanërisht rreth datës 26 mars, ndërsa kulmi i interesit është regjistruar më 8 prill, kur indeksi i kërkimeve në Google arriti nivelin maksimal 100.

Një tjetër term që ka dominuar kërkimet është Irani, i cili rezulton të jetë ndër fjalët më të kërkuara gjatë kësaj periudhe. Të dhënat tregojnë disa kulme të dukshme të interesit më 12 dhe 15 mars, ndërsa edhe gjatë muajit prill kërkimet kanë mbetur relativisht të larta.

Interes të konsiderueshëm ka pasur edhe për Ngushticën e Hormuzit, një nga pikat më të rëndësishme strategjike për transportin e naftës në botë. Kërkimet për këtë ngushticë kanë qenë veçanërisht të larta gjatë ditëve të para të muajit prill, duke reflektuar shqetësimin e publikut për ndikimin që tensionet në rajon mund të kenë në tregjet globale të energjisë.

Në të njëjtën kohë, përdoruesit shqiptarë kanë kërkuar informacion edhe për zhvillimet ushtarake, përfshirë raketat dhe armët e përdorura në konflikt, me një rritje të dukshme të interesit në ditët e para të përshkallëzimit të tensioneve. Paralelisht, një “boom” kërkimesh është regjistruar edhe për presidentin e SHBA, Donald Trump, sidomos pas deklaratës së tij të fundit publike që ka nxitur reagime dhe diskutime të shumta në media dhe rrjete sociale.

Ndërkohë, edhe zhvillimet që lidhen me Izraelin kanë gjeneruar interes të lartë në motorin e kërkimit, me një rritje të dukshme të kërkimeve rreth 22 marsit dhe në momentet kur tensionet me Iranin janë intensifikuar.

Pse ndryshojnë çmimet nga dita në ditë në Booking.com?

Posted on by Alb

Çmimet në platformën e rezervimeve Booking.com shpesh ndryshojnë për shkak të disa faktorëve kryesorë, duke krijuar konfuzion te përdoruesit.

Një arsye kryesore është komisioni që platforma u merr hoteleve, i cili arrin rreth 12% të çmimit të rezervimit. Për ta mbuluar këtë kosto, shumë hotele rrisin çmimet në Booking.com krahasuar me rezervimet direkte në faqet e tyre zyrtare.

Një tjetër faktor janë programet dhe shërbimet shtesë që Booking ofron për hotelierët. Hotelet që paguajnë komision më të lartë shfaqen më lart në rezultate kërkimi, ndërsa zbritjet për përdoruesit (si ato për telefon ose për klientët besnikë në programin “Genius”) financohen nga vetë hotelet.

Po ashtu, çmimet ndikohen nga sezonaliteti, kërkesa dhe ofertat e minutës së fundit. Kjo bën që ato të ndryshojnë vazhdimisht – një praktikë e njohur si “çmim dinamik”.

Ekspertët këshillojnë që përdoruesit të krahasojnë çmimet, të kontrollojnë ofertat në pajisje të ndryshme dhe, në disa raste, të kontaktojnë direkt hotelin për të siguruar një ofertë më të mirë.

Universitetet franceze rikthejnë shkrimin me dorë

Posted on by Alb

Disa universitete franceze po ndalojnë përdorimin e kompjuterëve gjatë ligjëratave, duke u kthyer te metodat tradicionale të shënimeve me dorë. Sipas specialistëve të gjuhësisë, shkrimi manual ndihmon në përvetësimin dhe kuptimin më të mirë të informacionit, megjithatë ky vendim nuk bind të gjithë studentët.

Studime të fundit kanë treguar se shënimi me dorë përmirëson memorien afatgjatë dhe nxit kuptimin. “Shkruajti gjithçka është e pamundur; studentët duhet të zgjedhin, reformulojnë dhe përmbledhin informacionin,” shpjegon Atheena Johnson, PhD në gjuhësi të aplikuar në Universitetin Paris Nanterre.

“Do të përdorim çdo truk për të gjetur shënimet tona më vonë, dhe gjatë ripërsëritjes bëhen lidhjet. Ky proces lejon mbajtjen e informacionit në memorie afatgjatë,” tha ajo në programin e mëngjesit të RTS të enjten. Sipas saj, kjo kërkim për kuptim stimulon aftësitë analitike të studentëve.

Nga ana tjetër, shënimi në tastierë shpesh përqendrohet në transkriptim fjalë për fjalë. Ai lejon regjistrimin e saktë të të gjitha të dhënave, por studentët që përdorin tastierën “përgjigjen më pak efektivisht ndaj pyetjeve analitike,” thotë Johnson.

Nevoja për kontroll

Johnson nuk dënon përdorimin e kompjuterëve, por thekson se shënimi në tastierë është efektiv vetëm nëse zotërohet teknikisht. “Kur shikojmë tastierën dhe ekranin njëkohësisht, fokusimi shpesh humbet. Zotërimi i teknikës ndihmon të zhvillohen aftësi të larta si planifikimi, transkriptimi dhe ripërsëritja,” shpjegon ajo.

Tableta: kompromisi ideal?

Sara Cotelli, pedagoge në Universitetin e Neuchâtel, thotë se tableta me stilolaps mund të ofrojë zgjidhjen më të mirë: “Lejon shënim me dorë dhe gjithashtu ka avantazhet e një kompjuteri. Mund të shtosh informacion lehtësisht dhe të ruash shënimet dixhitale pa humbur ato. Është ndoshta zgjidhja më e mirë e të dy botëve.”

Megjithatë, ajo është skeptike për përdorimin e inteligjencës artificiale për transkriptim automatik. “Studentët mendojnë se kur përdorin AI kursen kohë, por në fakt ata thjesht shtyjnë procesin e të mësuarit,” shpjegon Cotelli.

Shënimi manual mund të shërbejë gjithashtu si ushtrim për provimet e shkrimit.

Situata në Zvicrën frankofone

Në Zvicrën frankofone, studentët kanë të drejtë të zgjedhin mënyrën e shënimit. Shënimi me dorë rekomandohet, por nuk është i detyrueshëm. Në Neuchâtel, ku studentët e vitit të parë mund të ndjekin një kurs gjatë verës, Sara Cotelli vëren rezistencë: “Disa studentë janë jashtëzakonisht të frustruar që nuk mund të përdorin kompjuterin.” Megjithatë, shumë studentë vijnë në klasë me laptopët e tyre.

Pse çmimet e naftës dhe gazit mund të mos ulen

Posted on by BR

Pavarësisht rënies së madhe të çmimeve të naftës pasi SHBA-ja dhe Irani konfirmuan një armëpushim dyjavor, Evropa mund të mos marrë ende frymë lehtësisht për shkak të ndikimit afatgjatë mbi furnizimet me energji, nga të cilat blloku varet shumë.

Lufta me Iranin dhe mbyllja de facto e Ngushticës së Hormuzit kanë shkaktuar ndërprerjen më të madhe të furnizimit në historinë e tregut global të naftës, sipas Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë (IEA). Sulmet ndaj impianteve në Gjirin Persik pritet të kenë një ndikim shumëvjeçar mbi furnizimin me gaz, raporton Euronews, transmeton albinfo.ch.

Evropa preket ndjeshëm, edhe pse siguron vetëm një pjesë të vogël të naftës dhe gazit të saj drejtpërdrejt përmes Ngushticës së Hormuzit, e cila ishte vënë praktikisht nën kontroll dhe ishte bllokuar në pjesën më të madhe nga forcat iraniane deri në armëpushim.

Hapja e ngushticës ishte një pjesë e panegociueshme e armëpushimit, pasi kjo pikë kyçe është thelbësore për dërgesat globale të naftës dhe gazit natyror të lëngshëm. Në vitin 2025, pothuajse 15 milionë fuçi naftë bruto në ditë kaluan përmes ngushticës, thotë IEA. Nga kjo sasi, rreth 600 mijë fuçi në ditë, ose vetëm 4%, u drejtuan për në Evropë, krahasuar me nevojat ditore të BE-së prej 13 milionë fuçish, shkruan Monitor.

Megjithatë, një rënie e shpejtë e çmimeve të karburantit në Evropë nuk ka gjasa, edhe nëse pas armëpushimit do të arrihej një marrëveshje paqeje.

“Edhe nëse ajo paqe vjen nesër, sërish ne nuk do të kthehemi te normaliteti në një të ardhme të parashikueshme”, tha javën e kaluar Komisioneri i Energjisë i BE-së, Dan Jørgensen.

Si po ndikojnë çmimet globale te importet evropiane

BE-ja importon 80 deri në 85% të naftës së saj, sipas Eurostat, nga një gamë e gjerë furnizuesish. SHBA-ja është më e madhja, duke përbërë 15.1% sipas vlerës, e ndjekur nga Norvegjia dhe Kazakistani.

Pjesa më e madhe e tregtisë globale të naftës bruto çmimohet kundrejt Brent, standardit kryesor ndërkombëtar të referencës.

Çmimet për dorëzimet e muajit të ardhshëm u rritën nga 72 deri në 73 dollarë për fuçi para luftës në gati 120 dollarë në kulm, përpara se të bihej dakord për armëpushimin. Edhe pas armëpushimit, çmimi ishte rreth 93 dollarë të mërkurën.

Edhe çmimet evropiane të gazit janë rritur që prej 28 shkurtit, kur nisi lufta. Kontratat e së ardhmes u rritën në 50 euro për MWh nga rreth 35.5 euro para luftës, duke arritur kulmin në 61.93 euro/MWh më 19 mars. Çmimi u stabilizua rreth 44 euro/MWh të mërkurën, pas armëpushimit.

Si arrijnë çmimet globale te konsumatorët evropianë

Në shumë vende evropiane, çmimet e energjisë elektrike përcaktohen nga burimi më i shtrenjtë, që shpesh është gazi.

“Rritja e çmimeve të gazit ndikon në faturat e energjisë në Britani dhe në Evropë si përmes kostos së drejtpërdrejtë të gazit, ashtu edhe përmes rritjes së kostos së prodhimit të energjisë elektrike nga centralet me gaz”, tha Ethan Tillcock, specialist i ICIS për gazin në Mbretërinë e Bashkuar dhe Evropë, i cili foli me Euronews Business para armëpushimit.

Kontratat fikse dhe mbështetja qeveritare mund ta vonojnë ose ta zbusin ndikimin. Në Gjermani, çmimet me shumicë të gazit të lidhura me TTF ndikojnë te çmimet e energjisë elektrike me rreth 40% dhe te çmimet e gazit për familjet me afërsisht 50 deri në 60%, ndërsa pjesa tjetër përbëhet nga taksat, tarifat e rrjetit dhe kostot e politikave.

Për naftën, banka qendrore e Francës vlerëson se një rritje prej 1% e çmimeve të karburanteve të rafinuara sjell rreth 0.75% rritje të çmimeve të karburanteve para taksave dhe rreth 0.3% rritje të çmimit në pompë, në varësi të taksave.

Një rritje prej 10 dollarësh në çmimin e naftës bruto shton afërsisht 3 deri në 6 eurocent për litër për konsumatorët evropianë, në varësi të sistemeve tatimore kombëtare. Edhe kurset e këmbimit kanë rëndësi: meqë nafta kuotohet në dollarë amerikanë, një euro më e dobët i rrit kostot edhe nëse çmimet bazë të referencës mbeten të pandryshuara.

Për të kufizuar rritjen e çmimeve, ministrat nga Italia, Gjermania, Spanja, Portugalia dhe Austria i kanë kërkuar BE-së të shqyrtojë vendosjen e një takse mbi fitimet e tepërta në energji.

Çfarë duhet të ndodhë që çmimet të bien

Evropa ka disa mjete për të zbutur presionin, përfshirë rezervat strategjike, pjesë e 400 milionë fuçive të IEA-s, si edhe masa kombëtare si ulje taksash, subvencione dhe racionim.

Megjithatë, “këto mund ta zbusin situatën vetëm përkohësisht”, tha Andrei Covatariu, bashkëpunëtor i lartë jorezident në Qendrën Globale të Energjisë të Atlantic Council, i cili foli me Euronews Business para armëpushimit.

IEA vlerëson se vendet e Gjirit kanë ulur prodhimin e naftës me të paktën 10 milionë fuçi në ditë për shkak të ndërprerjes, rreth 10% e kërkesës globale.

Por furnizimi fizik është vetëm një pjesë e historisë. Edhe pasiguria luan rol. Ekziston “një prim i madh rreziku i nxitur nga pasiguria, por ne po vërejmë gjithashtu një ndërprerje të madhe reale në rrjedhat dhe prodhimin, ndaj nuk kemi të bëjmë me një treg të nxitur vetëm nga faktorë psikologjikë”, tha Covatariu.

 

Qyteti zviceran në mesin e pesë qyteteve me jetëgjatësinë më të lartë

Posted on by BR

Një raport i marsit 2026 mbi jetëgjatësinë dhe plakjen e shëndetshme zbuloi se Bergeni, në Norvegji, është qyteti ku njerëzit kanë mundësitë më të mira për të arritur moshën 100-vjeçare.

Ndërsa jetëgjatësia po kalon 80 vjet në vendet e zhvilluara, një studim i ri nga World Depopulation, një mjet global i analizës demografike, zbulon qytetet e reja të Zonës Blu, zonat urbane ku banorët kanë gjasat më të larta për të jetuar përtej moshës 100 vjeç, shkruan shqip.al, transmeton albinfo.ch.

Bergeni, në Norvegji, është vendi ku keni më shumë gjasa të arrini 100-vjetorin, pasi qyteti ofron ushqim të freskët, ajër të pastër dhe një nga cilësitë më të larta të jetesës në Evropë.

Njerëzit në Canberra kanë një nga jetëgjatësitë më të larta, duke jetuar deri në 84 vjet, pasi shumica e të moshuarve mbi 70 vjeç mbeten fizikisht aktivë, ndërsa më pak se 8% e të rriturve pinë duhan.

Qytetet franceze dominojnë renditjen e jetëgjatësisë, me Nantes, Grenoble dhe gjashtë vende të tjera që renditen në 20 vendet më të shëndetshme për të jetuar.

Studimi analizoi 100 qytete në mbarë botën për të gjetur se ku njerëzit kanë mundësitë më të mira për të jetuar deri në 100 vjeç.

Raporti kombinoi dy matës urbanë, renditjen e cilësisë së jetës dhe kushtet mjedisore, me pesë faktorë kombëtarë të shëndetit: jetëgjatësinë, normat e duhanpirjes, nivelet e obezitetit, standardet e sigurisë ushqimore dhe sa aktivë mbeten njerëzit mbi 70 vjeç.

Qytetet morën më shumë pikë kur ofronin kushte më të shëndetshme dhe standarde më të mira jetese, ndërsa ndodheshin në vende ku njerëzit jetojnë më gjatë.

10 qytetet ku keni më shumë gjasa të jetoni deri në 100 vjeç:

Bergen, Norvegji

Renditja për cilësinë e jetës: vendi i 4-t në botë

Renditja për mjedisin: vendi i 15-të në botë

Jetëgjatësia kombëtare: 83.76 vjet

Pikët për cilësinë dhe sigurinë ushqimore: 60.4

Mungesa e aktivitetit fizik mes të rriturve 70+: 47%

Rezultati i jetëgjatësisë: 88.87

Bergeni është qyteti ku keni më shumë gjasa të jetoni deri në 100 vjeç. Njerëzit aty jetojnë mesatarisht 84 vjet, pasi qyteti renditet i 4-ti në botë për aksesin në kujdesin shëndetësor, shërbimet publike dhe kushtet e përgjithshme të jetesës.

Bergeni është gjithashtu një qytetet me ajrin më të pastër mes qyteteve të mëdha, duke u renditur në vendin e 15-të për cilësinë e ajrit dhe mjedisin natyror. Më pak se 1 në 16 të rritur pinë duhan, një nga normat më të ulëta kudo, gjë që natyrshëm ndihmon në një jetëgjatësi më të lartë.

Canberra, Australi

Canberra renditet e dyta si një tjetër qytet i Zonës Blu. Njerëzit aty kanë një nga jetëgjatësitë më të larta, duke jetuar përtej 84 viteve, pasi shumica e të moshuarve mbi 70 vjeç mbeten fizikisht aktivë, ndërsa më pak se 8% pinë duhan.

Qyteti renditet gjithashtu i dyti në botë për cilësinë e kujdesit shëndetësor dhe infrastrukturën publike, duke mbetur pas vetëm Grenoble.

Standardet e sigurisë ushqimore janë gjithashtu të larta, me 61 pikë në indeks, çka do të thotë se banorët mund të kenë gjithmonë qasje te prodhimet e freskëta dhe të përgatisin vakte ushqyese gjatë gjithë jetës së tyre.

Nantes, Francë

Nantes zë vendin e tretë në renditjen e jetëgjatësisë. Njerëzit atje jetojnë mesatarisht pothuajse 84 vjet, pasi qyteti renditet i 10-ti në botë për kujdesin shëndetësor dhe shërbimet publike.

Ajo që e veçon Nantesin, dhe Francën në përgjithësi, është cilësia e ushqimit, pasi vendi merr 69 pikë për standardet e sigurisë, rreth 8 pikë më shumë se Norvegjia.

Me 56% të të moshuarve që mbeten fizikisht aktivë dhe obezitetin që prek vetëm 10% të popullsisë, normën më të ulët mes qyteteve të mëdha, Nantes u jep banorëve të tij çdo mundësi për një plakje të shëndetshme.

Grenoble, Francë

Grenoble renditet i katërti, ndërsa mban vendin e parë në botë për cilësinë e jetës. Qyteti alpin ofron kushtet më të mira të jetesës mes 100 qyteteve të studiuara, nga qasja në kujdesin shëndetësor deri te shërbimet publike.

Si rezultat, njerëzit atje jetojnë mesatarisht pothuajse 84 vjet. Një tjetër arsye për jetëgjatësinë e banorëve është ushqimi i freskët, pasi Franca në përgjithësi renditet lart në indeksin e standardeve ushqimore me 69 pikë.

Me obezitetin që prek gjithashtu vetëm 1 në çdo 10 shtetas francezë, banorët e Grenoble kanë shumë mundësi për të arritur 100 vjeç.

Bern, Zvicër

Berna plotëson pesëshen e parë, pasi njerëzit aty jetojnë përtej 84 viteve, një nga jetëgjatësitë më të larta të regjistruara në studim.

Qyteti renditet i 3-ti në botë për cilësinë e kujdesit shëndetësor, ndërsa vetë Zvicra ka vlerësimet më të larta për sigurinë ushqimore me 77 pikë, madje më shumë se Franca.

Mbi 60% e të moshuarve ushtrohen rregullisht, çka ndihmon që obeziteti të mbetet në vetëm 12.5%, ndër normat më të ulëta në Evropë. Dhe edhe pse 1 në 5 të rritur pinë duhan, kushtet e favorshme urbane u japin sërish banorëve të Bernës shanse të larta për të arritur statusin e njëqindvjeçarit.

Një studiues i jetëgjatësisë nga World Depopulation komentoi mbi studimin: “Një gjë që nuk na habiti fare ishte sa dobët u paraqitën qytetet amerikane. San Jose u rendit në vendin e 37-të pavarësisht se ndodhet në Silicon Valley me gjithë atë pasuri. Problemi është konteksti më i gjerë kombëtar. Amerikanët kanë një normë obeziteti 42% dhe një jetëgjatësi shumë më të shkurtër se europianët ose australianët.

Edhe nëse jetoni në qytetin më të shëndetshëm amerikan, sërish jeni pjesë e një kulture ushqimore dhe një sistemi shëndetësor që e bëjnë shumë më të vështirë kalimin përtej moshës 80 dhe 90 vjeç, krahasuar me Evropën.”

Anketa: Zvicra kundër shkurtimeve të mëtejshme fondeve të ndihmës për zhvillim

Posted on by erezzaademi

Popullsia zvicerane është kundër shkurtimeve të mëtejshme të fondeve të ndihmës për zhvillim, sipas një ankete të kryer nga Instituti Federal Zviceran i Teknologjisë në Cyrih.

Shumica e 4,305 personave të anketuar nuk do të mbështesnin shkurtimet as për të ridrejtuar fondet në mbështetjen e Ukrainës.

Rreth 77% e të anketuarve besojnë se shpenzimet publike për bashkëpunimin zhvillimor duhet të mbeten të pandryshuara ose edhe të rriten. Kundër shkurtimeve nuk janë vetëm ata të së majtës politike, por edhe shumica e atyre të së djathtës (58%).

Të anketuarit kërkojnë gjithashtu që vendet e Afrikës Sub-Sahariane të mos penalizohen. Në veçanti, 49% kundërshtojnë uljen e fondeve të alokuara për këtë rajon me qëllim rritjen e ndihmës për Ukrainën. Rreth 32% nuk ​​shprehin një mendim, ndërsa vetëm 19% e mbështesin këtë mundësi.

Kredia 2025-2028 e miratuar nga parlamenti për uljen e varfërisë dhe bashkëpunimin për zhvillimin ekonomik është pothuajse 1.5 miliardë CHF më pak se sa u kërkua fillimisht nga Këshilli Federal – një ulje prej 18%.

Në total, kredia arrin në 11.1 miliardë CHF. Zvicra ka rezervuar rreth 14% të fondeve për Ukrainën.

Zvicra nuk po bën mjaftueshëm me masat për të luftuar ngrohjen globale

Posted on by erezzaademi

Masat e ndërmarra nga Zvicra për të luftuar ngrohjen globale janë ende të pamjaftueshme për të arritur objektivat e ligjit, vëren një grup ekspertësh nga Akademia Zvicerane e Shkencave Natyrore (SCNAT), në një raport të publikuar të enjten.

Ulja e emetimeve të gazrave serrë po shkon në drejtimin e duhur, por aktualisht është shumë e ngadaltë për të qenë në përputhje me objektivat që Zvicra i ka vendosur vetes, vëren Gian-Kasper Plattner i Institutit Federal për Kërkime Pyjore, Bore dhe Peizazhi.

Megjithatë, teknologjitë e dekarbonizimit janë aty, vazhdon shkencëtari. Ky i fundit beson se ka potencial për përmirësim, për shembull, në sektorin e ndërtimit, si dhe në sistemet e ngrohjes. Konfederata dhe kantonet mund të veprojnë përmes rregulloreve, stimujve financiarë, heqjes së subvencioneve për lëndët djegëse fosile, propozon raporti, raporton RTS.

Përveç kësaj, qendra financiare zvicerane, me vëllimet e saj të mëdha të kapitalit, sipas njoftimit për shtyp të SCNAT, do të kishte një rol kyç për të luajtur. Mund të bënte “shumë më shumë” angazhime për mbrojtjen e klimës dhe përshtatjen ndaj ndryshimeve klimatike, si në nivel kombëtar ashtu edhe ndërkombëtar.

Ky raport i ri vjen pas një raporti të mëparshëm të publikuar në vitin 2016. Në dhjetë vjet, njohuritë janë rafinuar. Shkencëtarët kanë një kuptim më të mirë të ngjarjeve ekstreme të shkaktuara nga ndryshimi i klimës dhe si t’u përgjigjen atyre, transmeton albinfo.ch.

“Ne e dimë se çfarë funksionon, por gjithashtu jemi bërë të vetëdijshëm për kufizimet që nuk i shihnim disa vite më parë”, thotë Sonia Seneviratne, profesoreshë në Shkollën Politeknike Federale të Cyrihut dhe nënkryetare e grupit të punës. Kufizime që mund të jenë financiare, teknike ose sociale.

Në raportin e tyre, shkencëtarët vërejnë “atë pjesë” të arritjes së objektivave klimatike të Zvicrës bazohet “në blerjen e krediteve të emetimeve të huaja”. Me fjalë të tjera, Zvicra kompenson emetimet e veta duke financuar projekte të zhvillimit të qëndrueshëm jashtë vendit.

Zvicra është një nga vendet e pakta që përdor këtë mekanizëm, së bashku me Japoninë dhe Korenë e Jugut, vëren Anthony Patt. Megjithatë, në sytë e profesorit në ETH në Cyrih, kjo është një politikë afatshkurtër. “Në planin afatgjatë, të gjitha vendet do të duhet të kenë ulur emetimet e tyre.”

Objektivat klimatike të Zvicrës përfshijnë përgjysmimin e emetimeve të gazrave serrë deri në vitin 2030 dhe neutralitetin e karbonit deri në vitin 2050.

Mbyllja e Ngushticës së Hormuzit i solli Rusisë miliarda dollarë fitime

Posted on by BR

Mbyllja de facto e Ngushticës së Hormuzit po i sjell Rusisë të ardhura shtesë prej mbi dhjetë miliardë eurosh në muaj nga eksporti i naftës, gazit dhe plehrave, sipas vlerësimeve të Dhomës Gjermano-Ruse të Tregtisë së Jashtme. “Në këtë mënyrë, Rusia është përfituesja më e madhe e luftës në Lindjen e Mesme”, tha Kryetari i dhomës, Matthias Schepp, për agjencinë e lajmeve DPA.

Rusia po përfiton nga rritja e çmimeve të lëndëve të para në tregun botëror, pasi po eksporton nëpërmjet rrugëve të tjera. E gjithë kjo mund t’i sjellë vendit “të ardhura të mëdha të papritura”, tha Schepp, raporton DW, transmeton albinfo.ch.

Çmimet e naftës po rritet – Rusia po fiton

Ndikimi i çmimeve të larta të naftës është veçanërisht i rëndësishëm. Çmimi i naftës së papërpunuar Brent tejkaloi 111 dollarë për fuçi në fillim të javës. Kjo është pothuajse 40 dollarë më shumë se para luftës.

Kjo është me rëndësi të madhe për buxhetin rus, sepse varet shumë nga të ardhurat nga nafta dhe gazi. Para luftës në Iran, çmim shkoi deri në 59 dollarë për fuçi. Rusia shënoi madje një deficit për shkak të çmimeve më të ulëta të naftës.

Me një çmim prej 100 dollarësh për fuçi, Rusia do të marrë edhe dhjetëra miliarda, parashikon Dhoma Gjermano-Ruse e Tregtisë së Jashtme. Vetëm nga nafta dhe gazi, në nivelet aktuale të çmimeve, janë të mundshme të ardhura shtesë prej rreth 50 miliardë dollarësh në vit.

Dhoma Gjermano-Ruse e Tregtisë së Jashtme pret të ardhura më të mëdha për Rusinë edhe nga plehrat. Skenari mesatar parashikon deri në 8.9 miliardë euro më shumë.

Financimi i luftës

Shtimi i eksportit ndikon në financimin e luftës në Ukrainë. Dhoma Gjermano-Ruse e Tregtisë së Jashtme thekson se me të ardhurat nga lëndët e para, Rusia financon luftën e saj ofensive në Ukrainë. Në Moskë, shpresojnë se çmimet do të shkojnë deri në 200 dollarë për fuçi. Në këtë rast, të ardhurat do të arrinin në 350.4 miliardë dollarë – përkatësisht, 247 miliardë dollarë më shumë se shuma e buxhetuar.

Me sanksionet e vendosura ndaj Rusisë për shkak të luftës në Ukrainë, shumë vende po importojnë ndjeshëm më pak lëndë të para ruse, por tregtia normale vazhdon me shumë të tjera dhe përmes rrugëve të tjera.

Bien çmimet në pikat e karburanteve në Austri

Posted on by erezzaademi

Çmimet e benzinës dhe naftës po lëvizin përsëri. Shkaktari është njoftimi i armëpushimit të fundit në luftën e agresionit SHBA-Izrael kundër Iranit. Situata më parë kishte shkaktuar pasiguri të madhe në tregje – me çmime përkatësisht të larta për karburantin.

Tani tregu i naftës po reagon menjëherë: çmimi i naftës bruto po bie, dhe kjo po vjen edhe në pikat e karburanteve në Austri.

Një krahasim i zhvillimit të çmimeve në një stacion benzine në veri të Vjenës nga “Kronen Zeitung” tani tregon se karburanti po bëhet përsëri më i lirë. Benzina Super ishte pra 8 cent për litër më e lirë të enjten, me naftën ishte 3 cent.

Një rregullore qeveritare kërkon që stacionet e benzinës t’ua kalojnë menjëherë çmimet e reduktuara të blerjes konsumatorëve. Megjithatë, ka një vonesë të dukshme. Edhe pse çmimet e naftës bruto kishin rënë tashmë të mërkurën, rregullimi në stacionin e benzinës nuk ndodhi deri të enjten në mesditë.

Arsyeja: Çmimet e ardhshme të karburantit do të llogariten një natë më parë, midis orës 7 dhe mesnatës. Nëse çmimi bie më vonë gjatë natës, kjo do të merret parasysh vetëm ditën tjetër.

“Rënia e çmimeve të bursës dje po vjen tashmë në pompa sot. Në gjashtë nga nëntë shtetet federale, për shembull, çmimet e naftës në stacionet më të lira të benzinës tani kanë rënë nën 2 euro”, komenton Ministri i Çështjeve Ekonomike dhe Energjisë Wolfgang Hattmannsdorfer mbi zhvillimin. Në të njëjtën kohë, departamenti i tij, në bashkëpunim me E-Control, do të monitorojë nga afër që çdo ulje në tregun botëror t’u kalojë edhe shoferëve vendas, transmeton albinfo.at.

Situata ende e pasigurt

Por kjo nuk është ende një relaksim i vërtetë. Ekspertët paralajmërojnë se situata në Lindjen e Mesme mbetet e brishtë. Nëse konflikti ndizet përsëri, çmimet e karburantit gjithashtu mund të rriten shpejt përsëri.

Studiuesit zviceranë kanë frikë nga ndikimi i ndryshimeve klimatike në Liqenin e Konstancës

Posted on by erezzaademi

Sipas studiuesve zviceranë, ndryshimi i klimës po ka një ndikim negativ në përzierjen e oksigjenit në Liqenin e Konstancës.

Liqeni është mjaftueshëm i oksigjenuar aktualisht, por Komisioni Ndërkombëtar për Mbrojtjen e Liqenit të Konstancës (IGKB) beson se kjo mund të ndryshojë me ndryshimin e klimës.

Meqenëse temperaturat e ajrit dhe për këtë arsye uji po bëhen gjithnjë e më të ngrohtë, ai nuk qarkullon më mjaftueshëm në dimër. Nga ana tjetër, përzierja e fortë është e rëndësishme për të siguruar që oksigjeni të arrijë edhe në rajonet e thella të liqenit dhe në shtratin e liqenit.

“Edhe këtë dimër, i gjithë liqeni nuk ishte në gjendje të qarkullonte mjaftueshëm në pikën më të thellë”, tha Harald Hetzenauer, kreu i Institutit për Kërkime të Liqeneve në Institutin Shtetëror të Mjedisit të Baden-Württemberg. Instituti monitoron gjendjen e liqenit në emër të IGKB së bashku me agjencitë e specializuara të vendeve të tjera fqinje.

Që uji të jetë në gjendje të qarkullojë në thellësi të mëdha, liqeni duhet të ftohet ndjeshëm në dimër dhe temperatura duhet të jetë afërsisht e njëjtë kudo.

Dritarja kohore me temperaturën e duhur të ujit po bëhet gjithnjë e më e vogël, shton njoftimi për shtyp. Kjo ndodh sepse liqeni ngrohet më herët në pranverë dhe ftohet më vonë në vjeshtë.

Kërcënimi i mungesës së oksigjenit

“Megjithatë, uji i thellë është ende i furnizuar mirë me oksigjen”, deklaroi IGKB. Në mes të liqenit në një thellësi prej 251 metrash, rreth gjashtë miligramë oksigjen për litër mbi tokë u matën në mesin e janarit, transmeton albinfo.ch.

Në fillim të marsit, më pas u rrit në rreth shtatë miligramë për litër. Në të njëjtën kohë, u tregua se përzierja vërtet e mirë e ujit – përveç pjesëve më të cekëta si Gjiri i Bregenz – ndodhi vetëm në fund të dimrit të vitit 2017/2018 pas vitit 2006.

Një mungesë e menjëhershme e oksigjenit në fund të liqenit, e cila është e nevojshme si për peshqit ashtu edhe për shumë mikroorganizma, ishte tashmë një problem në vitet 1970. Në atë kohë, pasurimi i tepërt i liqenit me lëndë ushqyese arriti kulmin, sipas IGKB.

Për shkak se shumë lëndë organike të vdekura u grumbulluan në fund, oksigjeni ishte në rrezik të bëhej i pakët. Shumë më pak lëndë ushqyese po hyjnë tani në liqen.

Baden-Württemberg, Bavaria, Vorarlberg dhe kantonet Thurgau, St Gallen dhe Graubünden kanë punuar së bashku në Komisionin Ndërkombëtar për Mbrojtjen e Liqenit të Konstancës që nga viti 1959.

Dy kantonet e Appenzell mbështesin masat e mbrojtjes së ujit. Qëllimi më i rëndësishëm është mbajtja e liqenit të pastër, si dhe monitorimi i vazhdueshëm dhe zhvillimi i qëndrueshëm i florës dhe faunës së larmishme.

Papunësia në Zvicër bie lehtë, ende më e ulët se mesatarja e BE-së

Posted on by Drin Reçica

Sipas të dhënave të publikuara të mërkurën nga Ministria e Çështjeve Ekonomike e Zvicrës, shkalla e papunësisë në vend ra në 3.1% gjatë muajit mars, duke shënuar një ulje të lehtë prej 0.1 pikë përqindjeje krahasuar me dy muajt paraprakë, përcjell albinfo.ch.

Edhe pse disa sektorë kanë përjetuar shkurtime të vendeve të punës gjatë muajve të fundit, numri i pozicioneve të disponueshme është rritur në të njëjtën periudhë me 1.4%, duke treguar një zhvillim të qëndrueshëm në tregun e punës.

Shkalla e papunësisë në Zvicër mbetet shumë më e ulët se mesatarja e Bashkimit Evropian, e cila qëndron në 6.1%, duke treguar një situatë relativisht stabile në vendin helvetik.

Ky trend pozitiv reflekton një kombinim të tregut të fuqishëm të punës dhe kërkesës së vazhdueshme për punonjës në sektorë të ndryshëm ekonomikë./Albinfo.ch

Çmimet e karburanteve vazhdojnë të rriten në Kosovë, pavarësisht rënies së naftës në bursat ndërkombëtare

Posted on by Drin Reçica

Rënia e çmimeve të naftës në bursat ndërkombëtare, pas arritjes së armëpushimit dyjavor mes SHBA-së dhe Iranit, ende nuk ka pasur efekt në tregun e karburanteve në Kosovë. Përkundrazi, çmimet kanë vijuar të rriten dita-ditës, përcjell albinfo.ch.

Sot, çmimi i naftës është 1.91 euro për litër, i benzinës 1.47 euro për litër, ndërsa i gazit 0.82 euro për litër. Këto shifra tregojnë rritje nga e mërkura, kur nafta ishte 1.89 €/litër, benzina 1.46 €/litër dhe gazi 0.77 €/litër.

Ministrja e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit, Mimoza Kusari-Lila, ka deklaruar se beson se stabilizimi i çmimit të naftës do të ndodhë në ditët në vijim pas marrëveshjes për armëpushim.

Ndërkohë, kryetari i Shoqatës së naftëtarëve të Kosovës, Fadil Berjani, ka thënë përmes një statusi në Facebook se armëpushimi ka sjellë një qetësi të përkohshme në tregun e naftës, por ky mund të jetë vetëm një reagim afatshkurtër. Ai ka shtuar se nëse situata mbetet e qëndrueshme, çmimet mund të bien gradualisht. /Albinfo.ch

Ermona Meshi diplomon në SHBA dhe nderohet me medaljen prestigjioze “US Diplomatic Medal”

Posted on by Drin Reçica

Togerja e Forcës së Sigurisë së Kosovës, Ermona Meshi, ka përfunduar me sukses studimet në Adjutant General School të Ushtrisë së Shteteve të Bashkuara të Amerikës, duke shënuar një arritje të rëndësishme në rrugëtimin e saj profesional, transmeton albinfo.ch.

Ajo është nderuar me medaljen prestigjioze “United States Diplomatic Medal”, një vlerësim që u jepet studentëve ndërkombëtarë për rezultate të larta akademike, disiplinë dhe përfaqësim dinjitoz gjatë trajnimeve.

Ky sukses ka një domethënie edhe më të veçantë, pasi Ermona Meshi është mbesa e dëshmorëve Afrim dhe Bashkim Meshi, dy vëllezër që ranë heroikisht në luftë për lirinë e atdheut.

Arritja e saj konsiderohet një dëshmi e përkushtimit dhe profesionalizmit të kuadrove të FSK-së, si dhe një përfaqësim i denjë i Kosovës në institucionet prestigjioze ushtarake ndërkombëtare./Albinfo.ch

 

Në Zvicër ekzistojnë mbi 300 mijë bunkerë për mbrojtje civile

Posted on by Drin Reçica

Zvicra vazhdon të mbetet një nga shtetet më të përgatitura në botë për situata emergjente dhe kriza të mundshme. Që nga periudha e Luftës së Ftohtë, autoritetet zvicerane kanë ndërtuar një rrjet të gjerë bunkerësh dhe strehimoresh për mbrojtjen civile, duke krijuar një sistem të organizuar që edhe sot konsiderohet model për shumë vende, përcjell albinfo.ch.

Sipas të dhënave, në Zvicër ekzistojnë mbi 300 mijë bunkerë, të shpërndarë në qytete dhe zona rurale, me kapacitet të mjaftueshëm për të strehuar pothuajse të gjithë popullsinë në rast rreziku. Kjo e bën Zvicrën një nga vendet e rralla ku kapaciteti i strehimoreve tejkalon numrin e banorëve.

Një element i veçantë i këtij sistemi është fakti se shumë bunkerë nuk janë të vendosur vetëm në struktura të veçanta, por janë të integruar edhe në ndërtesa të zakonshme, si shtëpi private, shkolla, spitale dhe parkingje nëntokësore. Kjo vjen si rezultat i legjislacionit zviceran për mbrojtjen civile, i cili kërkon që ndërtesat e reja të pajisen me hapësira të posaçme strehimi, në mënyrë që qytetarët të kenë qasje të menjëhershme në rast krizash, katastrofash natyrore apo konfliktesh.

Pjesa më e madhe e këtyre bunkerëve janë të ndërtuar sipas standardeve të larta të sigurisë, të pajisur me dyer të fortifikuara, sisteme filtrimi të ajrit, rezerva të ujit dhe furnizime ushqimore, duke u mundësuar qytetarëve të qëndrojnë të mbrojtur për një periudhë të caktuar kohe.

Ky sistem i zhvilluar i strehimit emergjent reflekton traditën zvicerane të përgatitjes dhe organizimit, duke e mbajtur mbrojtjen civile si një shtyllë të rëndësishme të politikës së sigurisë kombëtare.

‘Rame Lahaj International Opera Festival’ rikthehet me edicionin e gjashtë në Prishtinë këtë korrik

Posted on by Drin Reçica

Edicioni i gjashtë i ‘Rame Lahaj International Opera Festival’ (RLIOF) rikthehet këtë muaj korrik, duke e shndërruar Prishtinën dhe disa qytete të Kosovës në hapësira të rëndësishme kulturore, ku muzika, kujtesa dhe emocionet bashkohen në një rrëfim artistik të veçantë, transmeton albinfo.ch.!

Këtë vit, festivali vjen me një program të pasur dhe të larmishëm, që ndërthur artin pamor, muzikën urbane, interpretimet nostalgjike të ikonave të muzikës shqiptare, si dhe fuqinë e skenës operistike. Organizatorët theksojnë se çdo ngjarje e planifikuar synon të krijojë një përvojë unike për publikun, duke sjellë interpretime që komunikojnë drejtpërdrejt përmes ndjeshmërisë dhe intensitetit artistik.

RLIOF mbetet një nga ngjarjet më të rëndësishme kulturore në vend, duke ofruar jo vetëm koncerte dhe shfaqje, por edhe mundësi zhvillimi profesional përmes masterclass-eve me emra të njohur ndërkombëtarë.

Organizatorët ftojnë publikun që gjatë gjithë muajit korrik t’i bashkohet këtij rrugëtimi kulturor, për të përjetuar nga afër performancat dhe për të njohur artistët që do ta bëjnë këtë edicion të paharrueshëm./Albinfo.ch

⸻

Programi i Festivalit RLIOF 2025

• 4 korrik – Koncerti i bendit Minatori

• 4 korrik – Ekspozita e Fadil Berishës

• 5-6 korrik – Masterclass i fotografisë me Fadil Berishën

• 10 korrik – “Open Mic” Karaoke

• 14 korrik – Nexhmije Pagarusha – Prishtinë

• 16 korrik – Nexhmije Pagarusha – Ferizaj

• 18 korrik – Nexhmije Pagarusha – Istog

• 18-23 korrik – Masterclass me Jean Bernard Thomas

• 20 korrik – Young Classics

• 22 korrik – Ensemble Evening

• 24 korrik – New Generation

• 26 korrik – Opera Night

• 28 korrik – Konferenca për shtyp e RLIOF

• 29 korrik – Gala Night “Rame Lahaj & Friends”

 

Facebook

167 km/orë në vend të 50 km/orë – 5 vjet burg dhe dëbim për kosovarin

Posted on by albinfo.ch

Gjykata Administrative e Düsseldorf-it ka mbështetur dëbimin e të ashtuquajturit “raser i Moers-it”. Kosovari 28-vjeçar nga Duisburgu duhet të dëbohet në Kosovë pasi të vuajë dënimin e tij me pesë vjet burg, transmeton albinfo.ch. Gjykata e hodhi poshtë ankesën e tij kundër urdhrit të dëbimit të lëshuar nga qyteti i Duisburgut.

28 vjeçari ishte dënuar në vitin 2023 për një garë të paligjshme rrugore fatale. Të dielën e Pashkëve 2019, ai kishte kaluar me shpejtësi nëpër Moers me një makinë sportive me 612 kuaj fuqi – me 167 km/orë në një zonë 50 km/orë. Atëbotë 21-vjeçari  u përplas me makinën e një 43-vjeçareje, nënë e dy fëmijëve. Gruaja vdiq 40 orë pas përplasjes.

Gjykata sheh “interes veçanërisht bindës për dëbim”

Gjyqtari Dennis Weishaupt e justifikoi vendimin duke përmendur një “interes veçanërisht bindës për dëbim” për shkak të dënimit. Për ta përkeqësuar edhe më shumë situatën, kosovari nuk kishte patentë shoferi në kohën e aksidentit dhe iku nga vendi i ngjarjes pa e ndihmuar gruan e plagosur rëndë.

Kosovarit të dënur  iu diagnostikua tipare personaliteti narcisiste dhe antisociale, përcjell albinfo.ch. Këta faktorë luajtën një rol në vlerësimin e gjykatës.

Edhe më tutje mund të paraqitet ankesë kundër vendimit. Gjykata e Lartë Administrative për Landin e Rhine-Westfalisë Veriore do të vendosë më pas për ankesën.

Zvicra përballet me rritje të deepfake-ve që synojnë fëmijët

Posted on by Alb

Agjencitë për mbrojtjen e fëmijëve në Zvicër po paralajmërojnë për një rritje shqetësuese të rasteve të deepfake-ve që përfshijnë fëmijë. Sipas tyre, gjithnjë e më shumë të mitur po bëhen viktima të bullizmit në internet, ku përdoren imazhe të gjeneruara nga inteligjenca artificiale, përfshirë foto nudo të rreme.

Shërbimi për raportim dhe këshillim clickandstop.ch ka regjistruar një rritje të ndjeshme të kërkesave për ndihmë gjatë vitit 2025. Sipas një njoftimi për shtyp të publikuar të mërkurën nga Shërbimi për Mbrojtjen e Fëmijëve, numri i përdoruesve është rritur me 63% krahasuar me një vit më parë. Ky zhvillim konfirmon një trend që ishte vënë re që në vitin 2024: gjithnjë e më shumë persona po raportojnë se imazhe të tyre nudo janë krijuar dhe shpërndarë përmes inteligjencës artificiale.

Gjatë vitit 2025 janë raportuar gjithsej 2,432 URL me përmbajtje të dyshimtë. Këto raste verifikohen nga Zyra Federale e Policisë (Fedpol), me qëllim identifikimin e përmbajtjeve të dënueshme dhe ndërmarrjen e masave përkatëse. Shërbimi clickandstop.ch merr mesatarisht rreth shtatë raportime në ditë për përmbajtje të lidhura me abuzimin e fëmijëve në internet dhe përdoret çdo ditë nga afro 190 persona.

Shërbimet këshilluese nën presion

Rritja e numrit të kërkesave ka vënë nën presion shërbimet këshilluese. Si rezultat, Shërbimi për Mbrojtjen e Fëmijëve ka vendosur të zgjerojë orarin e funksionimit, në kuadër të një projekti pilot që nis në muajin prill.

Institucioni thekson gjithashtu se platformat digjitale nuk janë hapësira të sigurta për fëmijët, pavarësisht rolit të rëndësishëm që ato luajnë në jetën e përditshme të tyre. Në fillim të marsit, Fondacioni Guido Fluri, me mbështetjen e Shërbimit për Mbrojtjen e Fëmijëve, ka nisur një iniciativë që kërkon më shumë përgjegjësi nga platformat online.

Transporti ajror do të marrë muaj për t’u rikuperuar pas hapjes së Ngushticës së Hormuzit, paralajmërojnë ekspertët

Posted on by Alb

Ekspertët e aviacionit paralajmërojnë se edhe nëse Ngushtica e Hormuzit hapet, do të duhen muaj për të rikthyer furnizimet e karburantit për avionë dhe për të normalizuar kapacitetet e ndërprera të rafinerive në Lindjen e Mesme. Kjo u deklarua nga William Walsh, drejtor i përgjithshëm i Shoqatës Ndërkombëtare të Transportit Ajror (IATA).

Çmimet e naftës kanë rënë nën 100 dollarë për fuçi pas njoftimit të Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, për një armëpushim dyjavor me Iranin, i cili varet nga rihapja e sigurt e Ngushticës së Hormuzit – rrugës që transporton rreth një e pesta e naftës së tregut global. Walsh theksoi në Singapor se, megjithë uljen e çmimeve të naftës bruto, karburanti për avionë mund të mbetet i shtrenjtë për shkak të ndërprerjeve në rafineritë e Lindjes së Mesme.

“Nëse kalimi përmes ngushticës rihapet dhe qëndron i hapur, rikthimi në nivelet normale të furnizimit do të marrë muaj, për shkak të ndërprerjeve në kapacitetet e rafinerive, të cilat janë pjesë kyçe e furnizimit global me produkte të rafinuara,” tha Walsh.

Linjat ajrore aziatike tashmë po reduktojnë fluturimet, po transportojnë karburant shtesë dhe po krijojnë pika të reja furnizimi, pasi konflikti në Lindjen e Mesme ka kufizuar furnizimin me vajguri, duke shtuar presionin mbi një sektor që po përballet me çmime të larta.

Tregjet më të goditura janë ato me të ardhura të ulëta, si Vietnami, Mianmari dhe Pakistani, për shkak të ndalimeve të eksportit të karburantit për avionë nga Kina dhe Tajlanda, si dhe kufizimeve të ngjashme nga Koreja e Jugut.

Walsh shtoi se rifillimi i rrjedhës së naftës bruto do të mundësojë rikthimin e eksportit të produkteve të rafinuara, por do të kërkojë kohë që rafineritë të rrisin prodhimin e karburantit për avionë, duke zvogëluar diferencën midis çmimit të naftës bruto dhe karburantit të rafinuar.

Marrëveshje për tarifat e reja të fizioterapisë pas dy vitesh negociata

Posted on by Alb

Pas afro dy vitesh negociata, siguruesit shëndetësorë, spitalet dhe fizioterapistët në Zvicër kanë arritur një marrëveshje për një strukturë të re tarifore në shërbimet e fizioterapisë.

Këshilli Federal tashmë pritet të marrë vendimin përfundimtar mbi tarifat e reja. Shoqatat Physioswiss, H+ Vos Hôpitaux dhe prio.swiss, që përfaqësojnë siguruesit shëndetësorë dhe institucionet mjekësore, kanë përmbyllur negociatat dhe ia kanë dorëzuar propozimin qeverisë. Tarifat e reja pritet të hyjnë në fuqi në fillim të vitit 2027.

Sipas një njoftimi për media të publikuar të martën, procesi i negociatave për këtë reformë ka zgjatur gati dy vjet. Tre shoqatat e konsiderojnë kalimin nga një tarifë fikse në një tarifim të bazuar në shërbim dhe kohë si një hap vendimtar drejt një sistemi më të drejtë.

Faturim çdo 5 minuta

Sipas planit të ri, duke filluar nga viti 2027, shërbimet e fizioterapisë do të faturohen në intervale prej pesë minutash. Kjo pritet të rrisë transparencën në faturim dhe të reflektojë më saktë kohën dhe punën e kryer nga profesionistët.

Gjithashtu, negociimi, llogaritja dhe vlerësimi i shërbimeve do të bazohen në të dhëna aktuale dhe përfaqësuese mbi kostot dhe shërbimet e ofruara.

Këshilli Federal kishte njoftuar për përshtatjen e strukturës tarifore në fizioterapi që në fillim të vitit 2023. Në pranverën e vitit 2024, ai u kishte dhënë palëve afat deri në prill të vitit 2026 për rishikimin e marrëveshjes.

Shtëpia e Bardhë: S’ka marrëveshje sipas propozimeve të Iranit

Posted on by BR

Shtëpia e Bardhë ka hedhur poshtë raportimet mbi një draft të planit të armëpushimit që po qarkullon në mediat ndërkombëtare.

Disa media kanë raportuar se propozimi iranian me 10 pika, i publikuar nga media shtetërore, ndryshon nga versioni që u është paraqitur zyrtarëve amerikanë.

Një zyrtar i Shtëpisë së Bardhë konfirmoi për këtë zhvillim, duke deklaruar se “dokumenti që po raportohet nga mediat nuk është kuadri funksional”, transmeton albinfo.ch.

“Ne nuk do të negociojmë publikisht nga respekti për procesin”, shtoi ai.