Kush fitoi e kush humbi nga lufta në Iran

Njoftimi për një armëpushim dyjavor mes Iranit, Izraelit dhe Shteteve të Bashkuara e ka pezulluar luftën, pas 40 ditësh sulmesh dhe kundërsulmesh intensive. Si gjithmonë, civilët kanë qenë ata që kanë vuajtur më së shumti nga lufta. Mijëra janë vrarë ose plagosur dhe shumë të tjerë janë zhvendosur. Shtëpi, infrastrukturë dhe mjete jetese janë shkatërruar — në Iran, në Izrael dhe në mbarë rajonin, raporton DW, transmeton albinfo.ch.

Pavarësisht armëpushimit me Iranin, Izraeli ka vazhduar fushatën e tij ushtarake kundër Hezbollahut të mbështetur nga Irani në Liban. Vetëm disa orë pasi u shpall armëpushimi, Izraeli kreu sulmet më të rënda ndaj vendit fqinj që nga intensifikimi i konfliktit me Hezbollahun muajin e kaluar.

Lufta nuk ka fitues. Por konfliktet e riformësojnë politikën globale. Ato ndikojnë në aleancat, tregjet e energjisë dhe influencën globale. Duke e parë luftën me Iranin nga kjo perspektivë, shihet qartë se si balancat e pushtetit po riformatohen përtej Lindjes së Mesme.

Irani: regjimi nën presion, por ende qëndron në këmbë

Irani ka qenë në qendër të konfliktit. Që nga 28 shkurti, Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli kanë kryer sulme të rënda ajrore kundër objektivave ushtarake dhe infrastrukturës energjetike. Sipas grupit për të drejtat e njeriut HRANA me seli në SHBA, më shumë se 3.600 persona janë vrarë në Iran. Ky numër përfshin udhëheqësin suprem Ajatollah Ali Khamenei dhe shumë figura të tjera të larta politike dhe ushtarake, por gjithashtu edhe 165 persona në një shkollë vajzash, shumica prej tyre fëmijë. Pavarësisht humbjes së udhëheqjes së tij, thelbi i sistemit politik të Iranit mbetet i paprekur.

“Nuk ka asnjë lëvizje drejt ndryshimit të regjimit,” i tha DW‑së analisti politik amerikan dhe president i Eurasia Group, Ian Bremmer. “Nuk ka asnjë lëvizje drejt shpëtimit të popullit iranian, gjë që, të paktën në ditët e para të konfliktit, presidenti Trump thoshte se ishte një qëllim.”

Në përgjigje, regjimi iranian ndërmori një hap me rrezik të lartë. Ai në mënyrë efektive bllokoi Ngushticën e Hormuzit për trafikun detar, duke lejuar përdorimin e saj vetëm për disa vende. Ky është një kanal i ngushtë detar përmes të cilit kalon rreth një e pesta e furnizimit global me naftë. Ky veprim rriti çmimet globale të naftës dhe shtoi presionin ndaj Shteteve të Bashkuara dhe aleatët e tyre.

Strategjia dha rezultat. Teherani arriti të sigurojë një armëpushim pa pranuar humbjen. Qeveria mund ta paraqesë armëpushimin si provë se i rezistoi Shteteve të Bashkuara dhe gjithë fuqisë së tyre ushtarake. Presidenti amerikan Donald Trump ka pranuar planin 10‑pikësh të Iranit si bazë për bisedime. Regjimi iranian ka mbijetuar dhe ka fituar kohë për të tentuar ta formësojë fazën e ardhshme në kushte më të favorshme.

Shtetet e Bashkuara: fitore ushtarake, kufizime politike

Presidenti Trump e ka quajtur rezultatin një “fitore totale dhe të plotë”.

Shumë analistë nuk bien dakord.

“Ata kanë arritur disa objektiva,” i tha DW‑së Ian Bremmer. “Nëse shikoni dëmet e shkaktuara ndaj kapaciteteve ushtarake të Iranit, aftësive të tij balistike konvencionale dhe kapaciteteve detare, një pjesë e madhe e tyre është degraduar rëndë.”

Edhe pjesë të programit të tij bërthamor janë dëmtuar rëndë. Kjo ka rëndësi për Uashingtonin, i cili thotë se ndalimi i Iranit nga sigurimi i armëve bërthamore ishte një objektiv kyç.

Por SHBA‑ja ka pësuar gjithashtu humbje. Sulmet iraniane dëmtuan ose shkatërruan sisteme radari dhe avionë me vlerë miliarda dollarë. Reputacioni i saj si mbrojtëse e aleatëve të Gjirit është dëmtuar seriozisht, pasi Irani goditi fqinjët e tij — jo vetëm bazat amerikane, por edhe infrastrukturë kyçe. Marrëdhëniet me Evropën dhe NATO‑n u tensionuan nga fakti që Uashingtoni e nisi luftën pa u konsultuar me aleatët e tij. Armëpushimi ka ndalur sulmet ndaj forcave amerikane dhe, për momentin, ka ulur rrezikun e një lufte më të gjerë rajonale, një prioritet kryesor për SHBA‑në. Pritet që Ngushtica e Hormuzit të rihapet, duke lehtësuar presionin mbi tregjet e naftës.

Uashingtoni do të kthehet në tryezën e negociatave me Iranin, aty ku ndodheshin në fillim të luftës. Megjithatë, SHBA‑ja nuk e ka ndryshuar qendrimin e Iranit në mënyrën që synonin, ndërsa kostoja për reputacionin e tyre ndërkombëtar mbetet ende për t’u parë.

Izraeli: fitore taktike, rreziqe afatgjata

Izraeli ka dobësuar kapacitetet ushtarake të Iranit. Ai ka treguar se mund të godasë shumë përtej kufijve të tij dhe vazhdon të gëzojë mbështetje të fortë nga SHBA‑të.

Në të njëjtën kohë, lufta nxori në pah dobësi. Raketat iraniane vendosën mbrojtjen ajrore të Izraelit nën presion të vazhdueshëm dhe disa prej tyre depërtuan, duke vrarë më shumë se 30 persona. Kërcënimi nga Irani dhe aleatët e tij rajonalë mbetet.

Fawaz Gerges nga London School of Economics i tha DW‑së se Izraeli mund të dalë nga lufta “shumë më i dobët”. Ai argumenton se dëmi diplomatik ka gjasa të jetë i konsiderueshëm, veçanërisht në fqinjësinë e tij — shtetet e Gjirit tani kanë më pak gjasa të thellojnë lidhjet me Izraelin.

Kina: përfituese afatgjatë

Kina ka gjasa të përfitojë në afat të gjatë. SHBA‑ja ka zhvendosur shumë mjete ushtarake në Lindjen e Mesme për të mbrojtur lundrimin pranë Ngushticës së Hormuzit. Kjo lë më pak burime për rajonin Indo‑Paqësor, ku Uashingtoni dhe Pekini konkurrojnë për ndikim.

“Kina përfiton jo vetëm sepse SHBA-ja është më pak e përqendruar në mjedisin ushtarak aziatik, por edhe sepse Shtetet e Bashkuara shihen si shumë më pak të besueshme nga vetë aleatët e tyre,” tha Bremmer. “Dhe kjo do të thotë se Kina, në krahasim, shihet si një aktor relativisht i qëndrueshëm.”

Pekini bëri thirrje për përmbajtje gjatë gjithë luftimeve dhe e mirëpriti armëpushimin. Ai u paraqit si një aktor global i përgjegjshëm, duke mbrojtur njëkohësisht interesat e tij ekonomike.

Kina blen më shumë se 80% të eksporteve të naftës së Iranit, shpesh me çmime të ulura. Por kohët e fundit ajo ka krijuar rezerva të mëdha energjetike, gjë që i mundëson të përballojë luhatjet e çmimeve më mirë se shumë rivalë.

Rusia: përfitime nga destabilizimi

Lufta e ka ndihmuar Rusinë në disa mënyra. Rritjet e çmimeve të energjisë rritën të ardhurat e Moskës në një kohë kur buxheti i saj ishte nën presion për shkak të luftës në Ukrainë. Sanksionet u lehtësuan përkohësisht, ndërsa vendet kërkonin burime alternative nafte.

Edhe pse çmimet kanë rënë që nga armëpushimi, një përfitim tjetër mbetet: vëmendja globale është larguar nga lufta e Rusisë në Ukrainë.

Për më tepër, “Shtetet e Bashkuara kanë zhvendosur një pjesë të madhe të kapaciteteve të tyre ushtarake në Gjirin Persik. Kjo do të thotë se sistemet e armëve që u nevojiten ukrainasve thjesht nuk do të jenë të disponueshme,” tha Bremmer.

E megjithatë, Irani është një vend mik, një nga të paktët që kanë mbetur në rajon, ndaj dobësimi i tij përbën një humbje për Rusinë.

Shtetet e Gjirit: përfitime të përziera me ekspozim ndaj rrezikut

Sulmet iraniane goditën Arabinë Saudite, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe vende të tjera të Gjirit. U dëmtuan objekte energjetike me vlerë miliarda dollarë dhe u trondit ndjesia e tyre e sigurisë.

Megjithatë, disa vende përfituan gjithsesi. Arabia Saudite anashkaloi Ngushticën e Hormuzit dhe arriti të mbante në qarkullim një pjesë të madhe të naftës së saj përmes Tubacionit Lindje‑Perëndim drejt Detit të Kuq. “Buxheti i Arabisë Saudite në fakt duket shumë premtues, sepse ata po nxjerrin shumë energji në treg dhe po e shesin me një çmim shumë të lartë,” tha Bremmer.

Të tjerët ishin më të ekspozuar. Emiratet e Bashkuara Arabe (EBA) varen shumë nga punëtorët dhe investitorët e huaj. “90% e mbi 10 milionë banorëve të EBA‑së janë emigrantë,” tha Bremmer. “Dhe ata duhet të ndihen të sigurt se ky është një vend i sigurt për ta.”

Frika nga pasiguria ka dëmtuar imazhin e tyre si strehë të sigurta — një shtyllë kyçe e modelit të tyre ekonomik.

Evropa: kosto e lartë ekonomike dhe frikë nga pasoja të mëtejshme

Çmimet më të larta të energjisë goditën familjet dhe industrinë në Evropë, ashtu si në shumë pjesë të tjera të botës. Ndërprerjet në transportin detar ndikuan tregtinë dhe presionet nga inflacioni u rritën, në një kohë kur shumë ekonomi evropiane ndodheshin nën tension.

Situata ka thelluar përçarjet brenda aleancave tradicionale. Qeveritë evropiane refuzuan të mbështesin operacionet ushtarake të SHBA‑së. Disa gjithashtu nuk lejuan përdorimin e hapësirës ajrore për misione sulmuese. Presidenti Trump reagoi duke kërcënuar sërish se do ta tërhiqte SHBA‑në nga NATO — një skenar që shumë evropianë e kanë frikë.

Pakistani: moment diplomatik

Pakistani luajti një rol qendror në ndërmjetësimin e armëpushimit dhe tani pritet të ndërmjetësojë bisedime të mëtejshme. Për kryeministrin Shehbaz Sharif, ky është një sukses i madh diplomatik. Pakistani ka lidhje si me Uashingtonin ashtu edhe me Teheranin dhe për javë të tëra ka përcjellë në heshtje mesazhe midis tyre.

Rezultati e ka forcuar rolin e Pakistanit si një ndërmjetësues i rëndësishëm rajonal. Rivali i tij, India, qëndroi në hije dhe është goditur rëndë nga rritja e çmimeve të energjisë.

Aeroporti i Vlorës nuk do të hapet as këtë verë

Aeroporti i Vlorës nuk do të mund të nisë fluturimet këtë verë, duke sjellë që ndikimi i parë të jetë anulimi i kontratave turistike që agjencitë nordike kishin me operatorët turistikë shqiptarë.

Bëhet fjalë për ato kontrata të formës “allotment”, pra ku ka rezervim paraprak të dhomave por pa pagesa, që kryesisht ishin në rajonin e Vlorës. Autoritetet u kanë komunikuar këtë javë tur-operatorëve se hapja e aeroportit është e pamundur të bëhet pasi ende nuk ka arritur të marrë certifikimin.

I kontaktuar nga “Monitor”, Elvis Kotherja, themelues i “Elite Travel Group & Elite Hospitality” konfirmoi se janë anuluar fluturimet e nordikëve që do të vinin në Vlorë. Lajmi i mirë është që Shqipëria vijon të mbetet në kërkesat e tyre si destinacion për vitin tjetër, transmeton albinfo.ch.

“Në fakt na është konfirmuar që Aeroporti i Vlorës nuk mund të hapet sepse ende nuk kanë përfunduar gjithë procedura e nevojshme për të hyrë në operim. Infrastruktura aty është gati por ka nevojë për hapa të tjerë që të nisin fluturimet.

Lajmi i keq është që nordikët që do të vendoseshin në Vlorë me fluturime nga ky aeroport kanë anuluar për këtë vit. Ishin të paktën 3 chartera në javë.

Por lajmi i mirë është që autoritetet dhe ne së bashku kemi negociuar që Shqipëria të mbetet në listën e destincioneve për vitin e ardhshëm dhe kemi marrë garancinë që do të jenë 5 chartera në javë pra përkatësisht dy nga Norvegjia, një nga Finlanda, një nga Suedia dhe një nga Danimarka” tha z.Kotherja.

Ky është viti i dytë që turizmi vuan pasojat e një Aeroporti që premtohet se do të hapet dhe nuk finalizohet. Edhe vitin e shkuar u përsërit e njëjta situatë ku charterat me turistë të planifikoheshin të uleshin në Vlorë në fakt u riskeduluan për ulje në Aeroportin Ndërkombëtar të Tiranës dhe më pas me transferta me autobusë për në Vlorë.

Edhe këtë vit operatorët turistikë konfirmuan se kishin kontrata me garanci me agjenci të huaja për ulje nga Vlora dhe një pjesë e hoteleve kishin marrë disa këste si pagesa paraprake. Moshapja e aeroportit duket se do të jetë një tjetër “dhembje” koke për turizmin.

Çfarë po ndodh me Aeroportin

“Monitor” i kushtoi pak javë më parë një shkrim të zgjeruar situatës në Aeroportin e Vlorës. Aktualisht dy aksionerët kryesorë të konsorciumit që mban kontratën e aeroportit janë në një betejë ligjore me një sërë arsyesh komplekse teksa vetë qeveria ka qenë vëzhguese e kësaj situate.

Më herët aksioneri 2A Grup që ka aktualisht administrimin e shoqërisë tha se synonte që fluturimet të nisnin në muajin qershor edhe pse burime pranë Ministrisë së Infrastrukturës i thanë “Monitor” se ky afat ishte i pamundur dhe se kompania kishte kërkuar shtyrje të afatit deri në shtator.

BE hap aplikimet për DiscoverEU, të rinjtë 18-vjeçarë mund të udhëtojnë falas me tren në Evropë

Të rinjtë 18-vjeçarë në Evropë mund të aplikojnë sërish për programin DiscoverEU, i cili u mundëson të udhëtojnë falas nëpër Evropë, kryesisht me tren, për deri në 30 ditë. Sipas njoftimit të Qeverisë Gjermane, raundi aktual i aplikimeve është hapur më 8 prill 2026 dhe do të zgjasë deri më 22 prill 2026.

Në kuadër të kësaj nisme të Bashkimit Evropian, dy herë në vit ndahen rreth 40 mijë Travel Pass për 18-vjeçarët evropianë. Të përzgjedhurit do të kenë mundësi të udhëtojnë ndërmjet 1 korrikut 2026 dhe 30 shtatorit 2027, duke eksploruar vende të ndryshme të Evropës dhe duke njohur më nga afër larminë kulturore e natyrore të kontinentit.

Përveç biletës falas, pjesëmarrësit marrin edhe një kartë rinore DiscoverEU, e cila ofron zbritje për vizita kulturore, aktivitete mësimore, sport, transport, akomodim dhe ushqim, njofton www.bundesregierung.de, transmeton albinfo.ch.

Aplikimi mund të bëhet si individ ose në grup, ndërsa një grup mund të ketë deri në pesë anëtarë. Për të qenë të pranueshëm, kandidatët duhet të kenë lindur ndërmjet 1 korrikut 2007 dhe 30 qershorit 2008, të jenë shtetas ose banorë të ligjshëm të një shteti anëtar të BE-së ose të një vendi të lidhur me programin Erasmus+, si Islanda, Lihtenshtajni, Maqedonia e Veriut, Norvegjia, Serbia ose Turqia. Gjithashtu, ata duhet të marrin pjesë në një kuiz.

Programi DiscoverEU është lansuar në vitin 2018 dhe, sipas të dhënave zyrtare, deri më tani mbi 430 mijë të rinj nga e gjithë Evropa kanë përfituar nga ky program për të zbuluar kontinentin.

https://www.bundesregierung.de/breg-de/aktuelles/discover-eu-zug-durch-europa-2170394?fbclid=IwY2xjawRGMONleHRuA2FlbQIxMABicmlkETE5SXp0T1ZsUklMWDlLTWtVc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHslCzILwoPq4EMzjQGa3iq1y6hjPuG1l0ealQm0ajdESirPOBlzc1z0gA5TY_aem_PHLsjfJltkUwQdYD-sX91g

 

Konsullata e Kosovës zhvillon takim me përfaqësues të shoqërisë civile për përfshirjen sociale

Konsullata e Republikës së Kosovës në Cyrih ka zhvilluar një takim koordinues me përfaqësues të shoqërisë civile, duke vënë në qendër çështjet e përfshirjes sociale dhe mbështetjes për personat me aftësi të kufizuara.

Në takim morën pjesë Afrim Maliqi nga HANDIKOS dhe Valdete Hoti nga organizata “Parandalo”, ku u diskutua mbi mundësitë e bashkëpunimit dhe koordinimit institucional në funksion të përmirësimit të qasjes dhe shërbimeve për këtë kategori.

Diskutimet u fokusuan në nevojën për një qasje më të strukturuar dhe të qëndrueshme, e cila tejkalon trajtimin administrativ dhe synon integrimin e plotë të personave me aftësi të kufizuara në jetën shoqërore.

Në këtë kontekst, u theksua rëndësia e përvojës së HANDIKOS në avokimin institucional, si dhe roli i organizatës “Parandalo” në mbrojtjen dhe fuqizimin social brenda diasporës, si elemente kyçe për ndërtimin e praktikave më gjithëpërfshirëse.

Takimi shënon një hap drejt ndërtimit të mekanizmave të qëndrueshëm të bashkëpunimit ndërmjet institucioneve dhe shoqërisë civile, me synimin për të krijuar politika dhe qasje më funksionale në adresimin e nevojave të personave me aftësi të kufizuara.

Për albinfo.ch
Luljeta Ademi

Çfarë dihet për të gjithë shtetasit jo-BE që punojnë në Zvicër?

Kur ngrihet tema e banorëve të huaj, zakonisht bëhet fjalë për njerëz nga Bashkimi Evropian. Po ata që vijnë në Zvicër nga vendet e treta?

Kjo ndodh sepse shumica dërrmuese e popullsisë së huaj të Zvicrës – mbi 1.5 milion njerëz (60 përqind) – vijnë nga Bashkimi Evropian dhe shtetet e EFTA-s (Norvegjia, Islanda dhe Lihtenshtajni).

Po për “minoritetin” – domethënë ata që imigrojnë në Zvicër nga vendet e treta?

Ndryshe nga njerëzit nga BE/EFTA, të cilët kanë qasje të pakufizuar në lejet e punës dhe tregun e punës zvicerane, situata është më kufizuese për të huajt e tjerë.

Ata i nënshtrohen një sistemi kuotash dhe autorizohen të lëvizin në Zvicër vetëm nëse plotësojnë të gjitha kriteret – duke përfshirë nivelin e tyre të arsimit (universitet) dhe aftësitë e kërkuara që nuk mund të gjenden në fuqinë punëtore zvicerane dhe të BE/EFTA-s.

Në vitin 2026, ashtu si në disa vite të mëparshme, Zvicra ndau 8,500 leje për punëtorë të kualifikuar dhe të specializuar nga vendet e treta, plus 3,500 leje për punëtorë nga Mbretëria e Bashkuar – gjithsej 12,000, shkruan thelocal, transmeton albinfo.ch.

Një raport i ri nga Sekretariati Shtetëror për Migracionin (SEM) hedh dritë mbi shtetasit jo-BE/EFTA që punuan në Zvicër në vitin 2025:

Vitin e kaluar këtyre personave iu lëshuan gjithsej 6,591 leje pune; 764 prej këtyre lejeve iu dhanë shtetasve të Mbretërisë së Bashkuar dhe 5,827 personave nga vende të tjera të treta.

Kjo nuk është e pazakontë – në fakt, vetëm një pjesë e lejeve të disponueshme shpërndahen çdo vit.

Sipas të dhënave të SEM, kuotat nuk ishin shfrytëzuar plotësisht që nga viti 2017.

“Nëse një ose më shumë nga këto kërkesa nuk plotësohen, leja nuk do të jepet, edhe nëse ka ende leje të disponueshme brenda numrit maksimal vjetor”, tha ajo.

Rreth gjysma e këtyre specialistëve të kualifikuar ishin të punësuar në sektorin e IT-së, në konsulencë biznesi, në kërkim ose në industrinë kimike dhe farmaceutike, tregojnë të dhënat e SEM.

Ne gjithashtu e dimë se një numër i tyre – veçanërisht ata nga Shtetet e Bashkuara dhe Mbretëria e Bashkuar – punojnë në sektorët e financës/bankës.

A do të preken udhëtarët në Zvicër nga kriza e afërt e karburantit të avionëve në Evropë?

Ndërsa lufta në Lindjen e Mesme vazhdon dhe furnizimet me karburant po ngushtohen, disa linja ajrore kanë filluar të ulin fluturimet e tyre. Cila është situata në Zvicër?

Nuk janë vetëm shoferët që preken nga rritja e çmimeve të karburantit në pompa – në Zvicër, ato janë rritur deri në 25 përqind që nga fillimi i luftës në Iran më 28 shkurt.

Udhëtarët po preken gjithashtu, pasi disa linja ajrore dhe aeroporte kanë marrë masa për të kundërshtuar koston në rritje të karburantit – përkatësisht, duke shkurtuar oraret e fluturimeve dhe duke rritur çmimet e biletave.

Cila është situata në Zvicër?

Le të themi vetëm se ka lajme të mira dhe të këqija për udhëtarët.

Lajmi i mirë – të paktën për momentin – është se sipas zëdhënëses së SWISS, Meike Fuhlrott, furnizimi me karburant aviacioni në qendrën e linjës ajrore në Cyrih (e cila është gjithashtu qendra për linjën e saj ajrore simotër, Edelweiss) është i garantuar.

“Aktualisht nuk shohim ndonjë kufizim specifik në operacionet e fluturimit në destinacionet tona”, tha ajo.

Megjithatë, Fuhlrott theksoi se “ne po e monitorojmë situatën shumë nga afër sepse mund të ndryshojë me një njoftim të shkurtër”.

Për shkak të rritjes së çmimeve të karburantit, të dy linjat ajrore kanë rritur mbishpagesat ndërkombëtare në biletat e avionit.

Këto mbishpagesa janë tarifa shtesë të shtuara nga linjat ajrore për të mbuluar kostot operative në rritje – siç është karburanti.

Shuma e saktë e kësaj rritjeje varet nga itinerari specifik.

Dhe edhe nëse udhëtarët planifikojnë të fluturojnë për në dhe nga Zvicra me linja të tjera ajrore, ata nuk do t’i shpëtojnë pagesës së çmimeve më të larta, shkruan thelocal, transmeton albinfo.ch.

Kjo për shkak se transportuesit e tjerë brenda grupit Lufthansa, të cilit i përkasin si SWISS ashtu edhe Edelweiss – si dhe linja të tjera ajrore, po rrisin gjithashtu çmimet e tyre.

Sipas Euronews, “çmimet e biletave mund të mbeten të larta për muaj të tërë, edhe nëse lufta deeskalohet”.

Po anulimet?

Nga 29 marsi deri më 24 tetor, SWISS po pezullon qindra fluturime – 326 për të qenë të saktë.

Fluturimi me destinacion SHBA-në i prekur nga shkurtimet është ai nga Cyrihu në Çikago: frekuenca e tij do të reduktohet nga 14 në 12 herë në javë.

Një tjetër itinerar i gjatë i prekur nga shkurtimi është ai nga Cyrihu në Shangai – do të fluturojë vetëm tre herë në javë në vend të shtatë.

Megjithatë, këto anulime nuk janë shkaktuar nga çmimet më të larta të karburantit për avionët; përkundrazi, arsyeja për këto shkurtime është mungesa e pilotëve dhe avionëve.

Në mënyrë specifike, linja ajrore ka mungesë të kapitenëve dhe oficerëve të parë për Airbus A320 dhe A321, si dhe për A330 dhe A340, sepse shumë prej tyre aktualisht po ritrajnohen për të fluturuar me Airbus A350 të ri.

Përveç kësaj, 11 avionë janë në tokë për shkak të problemeve me motorin, gjë që e bën planifikimin operativ edhe më të vështirë.

Sa i (pa)pastër është ajri në Zvicër

Pluhuri i imët në ajrin zviceran tregoi një rritje të lehtë në vitin 2025, sipas analizës paraprake të matjeve të Rrjetit Kombëtar për Vëzhgimin e Ndotësve të Ajrit (NABEL).

Sipas Zyrës Federale për Mjedisin (UFAM), luhatjet vjetore janë kryesisht për shkak të kushteve të motit: ngjarje të tilla si zjarret në pyje ose pluhuri i Saharasë në fakt mund të ndikojnë në nivelet e pluhurit të imët.

Çfarë janë pluhurat e imët

Pluhurat e imët janë një përzierje e disa grimcave. Nga njëra anë, ato përbëhen nga të ashtuquajturat grimca primare, të emetuara direkt nga proceset e djegies, për shembull nga motorët me naftë dhe sistemet e ngrohjes me dru, ose të gjeneruara nga gërryerja e gomave, frenave ose sipërfaqes së rrugës. Nga ana tjetër, ato përfshijnë grimca sekondare, të cilat formohen vetëm në ajër nga ndotës të gaztë si oksidet e squfurit, oksidet e azotit ose amoniaku.

Bëhet një dallim midis PM10 dhe PM2.5, ose grimcave me një diametër më të vogël se 10 dhe 2.5 të mijëtat e një milimetri përkatësisht.

Si ka evoluar cilësia e ajrit

Në vitet e fundit, ndotja nga pluhuri i imët është ulur vazhdimisht. Sipas Martin Röösli, profesor i epidemiologjisë mjedisore në Institutin Zviceran të Shëndetit Tropikal dhe Publik të Universitetit të Bazelit, janë marrë masa të shumta, për shembull në lidhje me sistemet e ngrohjes, trafikun dhe industrinë.

Megjithatë, tani ekziston një fazë stanjacioni: “Dyshoj se me masat aktuale do të jemi në gjendje të zvogëlojmë më tej ndotjen nga pluhuri i imët”. Sistemet e ngrohjes me dru, për shembull, në fakt do të kontribuonin në një masë relativisht të madhe në përqendrimin e pluhurit të imët.

Rekomandimet e OBSH-së

Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) përditësoi udhëzimet e saj për cilësinë e ajrit në vitin 2021 bazuar në prova të reja shkencore, duke ulur vlerat kufitare. Për lëndën e imët grimcore, vlera referuese është ulur nga 10 në 5 mikrogramë për metër kub për PM2.5, raporton RSI. Megjithatë, këto rekomandime të OBSH-së nuk janë ligjërisht të detyrueshme, transmeton albinfo.ch.

Vlerat kufitare ligjore zvicerane ende bazohen në udhëzimet e OBSH-së të vitit 2005. Këto kufij respektohen në shumicën e vendeve në Zvicër, nënvizon UFAM. Vlerat e reja udhëzuese të OBSH-së, nga ana tjetër, shpesh janë qartësisht të vjetruara.

UFAM aktualisht po shqyrton nëse do t’i përshtatë vlerat kufitare sipas rekomandimeve të reja të OBSH-së, siç sugjerohet edhe nga Komisioni Federal i Higjienës së Ajrit. Një zhvillim i mirëpritur nga Markus Kalberer, profesor i shkencës atmosferike në Universitetin e Bazelit: “OBSH bazohet në një gamë të gjerë praktikash mjekësore. Është parë se duke përgjysmuar vlerat kufitare për grimcat e imëta, do të arriheshin përfitime të qarta shëndetësore”.

Sa të dëmshme janë pluhurat e imëta

“Vlerësimet tregojnë se në Zvicër çdo vit mbi 2,000 vdekje shkaktohen nga ndotja e ajrit. Rreziku shëndetësor i lidhur me pluhurat e imëta nuk është i papërfillshëm”, thotë Kalberer. Martin Röösli gjithashtu thekson efektet e dëmshme: “Grimcat e imëta kanë një ndikim të gjerë në sistemin kardiovaskular. Është provuar gjithashtu se shkaktojnë kancer dhe çojnë në vdekshmëri të parakohshme.”

Një rritje e ndotjes nga pluhuri i imëtë në Zvicër në vitin 2025 është vërejtur edhe nga kompania IQAir në Raportin e saj Botëror të Cilësisë së Ajrit. Vlerat kufitare të OBSH-së, sipas raportit, nuk respektohen në pothuajse asnjë vend.

Zvicra refuzon 104 refugjatë ukrainas që nga ndryshimi i rregullave

Pas një shtrëngimi të sistemit zviceran të refugjatëve në nëntor, Sekretariati Shtetëror për Migracionin (SEM) ka refuzuar 104 kërkesa për mbrojtje me status S nga ukrainasit, me shumicën e aplikantëve të kthyer në shtëpi.

Që nga 1 nëntori, Zvicra e ka kufizuar statusin e mbrojtjes speciale për njerëzit, vendbanimi i fundit i të cilëve është në një nga rajonet ukrainase të pushtuara nga trupat ruse ose zonat e luftimit.

Ndryshimi i ligjit u bë në përgjigje të një kërkese nga parlamenti që të bëhet një dallim midis rajoneve të Ukrainës në të cilat kthimi konsiderohet i arsyeshëm ose i paarsyeshëm.

Parlamenti vendosi që kthimi i refugjatëve në rajonet perëndimore të Ukrainës konsiderohet përgjithësisht i arsyeshëm.

Rreth 600 persona u prekën nga ky ndryshim në praktikë deri në fund të shkurtit, sipas SEM. Këta janë njerëz që dorëzuan aplikimet e tyre pas 1 nëntorit dhe ata, aplikimet e të cilëve nuk ishin vendosur ende deri në atë kohë.

Në tetë nga 104 rastet e refuzimit, pranimi i përkohshëm u dha më pas sepse një kthim në Ukrainë nuk ishte i mundur, i lejueshëm ose i arsyeshëm.

“Kushdo që merr një vendim negativ duhet të largohet nga Zvicra”, tha Magdalena Rast e SEM për transmetuesin publik zviceran SRF. Kritikët kanë frikë se të prekurit do të aplikojnë për azil, duke rezultuar në procedura më të gjata që mund të kërcënojnë të mbingarkojnë sistemin e azilit, transmeton albinfo.ch.

Largimi për në një vend tjetër

Rezulton se kjo frikë ishte e pabazuar. Në përgjigje të një hetimi nga SRF, SEM shpjegoi se numri i kërkesave për azil pas një urdhri dëbimi ishte zero deri në fund të shkurtit.

Megjithatë, shifrat federale tregojnë gjithashtu se më shumë se gjysma e personave të prekur i tërhoqën kërkesat e tyre para se të refuzoheshin ose të largoheshin nga Zvicra – me sa duket për në një vend tjetër evropian.

“Disa nga tërheqjet janë të mundshme për shkak të angazhimit të SEM në dialog me azilkërkuesit,” tha Rast. Të prekurve u thuhet se kanë pak shanse për të marrë mbrojtje të statusit S. “Shumë azilkërkues ndoshta e kuptojnë kotësinë e aplikimit të tyre dhe për këtë arsye e tërheqin atë,” shtoi Rast. Ose largohen pa njoftuar autoritetet.

SEM thotë se nuk regjistron se sa ukrainas largohen në të vërtetë nga vendi. “Ne supozojmë se ata udhëtojnë në një vend tjetër evropian. Sidoqoftë, nuk kemi asnjë tregues se ata po qëndrojnë në Zvicër,” tha Rast. Praktika e re po rezulton efektive dhe po e lehtëson Zvicrën nga barra e pranimit të refugjatëve nga Ukraina.

Megjithatë, kjo nuk ndodh aq shumë sepse kthimi në Ukrainë është i sigurt, por sepse të prekurit po kërkojnë strehim në vende të tjera evropiane. Po ndodh një zhvendosje nga Zvicra në vende të tjera.

Një numër veçanërisht i madh aplikimesh nga rajoni Transkarpatian mbështeteshin nga dokumente identiteti të falsifikuara. SEM tani po sheh një rënie veçanërisht të ndjeshme të aplikimeve nga ky rajon – afërsisht 50%.

Ish-kryetari i New York-ut, Eric Adams merr pasaportë shqiptare

Përmes një dekreti presidencial, ish-kryetari i bashkisë së New York-ut, Eric Adams, është pajisur me pasaportë shqiptare.
Vendimi u miratua me një dekret të veçantë nga Presidenti i Republikës së Shqipërisë, Bajram Begaj, teksa nuk janë bërë publike detaje lidhur me arsyet apo procedurat e dhënies së shtetësisë. Dekreti thekson se Adams mori pasaportë shqiptare me kërkesë të tij, transmeton albinfo.ch.

Ndryshe, vendimi është pjesë e praktikës për dhënien e shtetësisë shqiptare për figura të njohura ndërkombëtarisht teksa Adams është figurë e njohur në politikën amerikane, veçanërisht për çështjet e sigurisë dhe menaxhimit urban.

Nuk kalon rezoluta e LDK-së për çmimin e naftës

Deputetët e Kuvendit të Kosovës në seancën e sotme nuk e kanë votuar rezolutën e Lidhjes Demokratike të Kosovës lidhur me derivatet e çmimeve të naftës.

Në bazë të rezolutës parashihet ulja e përkohshme e akcizës për naftën nga 36 centë për litër në 20 centë deri në stabilizimin e çmimeve e ulja e TVSH-së për karburantet nga 18 për qind në 8 për qind, transmeton albinfo.ch.

Rezoluta parashihte edhe subvencionimin e çmimeve të naftës për sektorët më të ndjeshëm, përfshirë bujqësinë, transportin publik dhe prodhuesit vendorë.

E njëjta dështoi teksa 34 vota ishin për, 49 kundër dhe 7 abstenime.

Raport: Zvicra duhet të reformojë sistemin e kujdesit për fëmijët

Në një raport të ri të publikuar të enjten, Organizata për Bashkëpunim dhe Zhvillim Ekonomik (OECD) rekomandon që Zvicra të forcojë dhe zgjerojë ofertat për kujdesin ndaj fëmijëve, si dhe të ofrojë mbështetje më të madhe financiare për prindërit, përcjell albinfo.ch.

Sipas raportit, kostot e kujdesit për fëmijët në Zvicër janë ndër më të lartat në botë, gjë që krijon pengesa për punësim, veçanërisht për gratë.

Gjithashtu, vendi përballet me mungesë të kapaciteteve në të gjitha rajonet, duke e bërë të vështirë aksesin në shërbimet e kujdesit për fëmijët.

Megjithatë, raporti thekson se Zvicra ka ndërmarrë tashmë disa hapa në këtë drejtim. Konkretisht, çështja e përballueshmërisë së kujdesit për fëmijët aktualisht po trajtohet në parlamentin zviceran./Albinfo.ch

Shqipëria drejt forcimit të rezistencës klimatike me mbështetjen e Zvicrës

Për të forcuar rezistencën ndaj ndryshimeve klimatike, Shqipëria po avancon drejt krijimit të një Kuadri Kombëtar për Shërbimet Klimatike (NFCS), një mekanizëm që synon përmirësimin e vendimmarrjes dhe koordinimit institucional në fushën e klimës, përcjell albinfo.ch.

Në këtë kuadër, përfaqësues nga institucionet kryesore shqiptare po zhvillojnë një vizitë studimore në Zvicër dhe Belgjikë, ku po njihen nga afër me modelet dhe praktikat më të mira që mund të përshtaten në kontekstin shqiptar.

NFCS pritet të mundësojë vendimmarrje më të informuar, bashkëpunim më të mirë ndërinstitucional dhe rritje të qëndrueshmërisë ndaj ndryshimeve klimatike, duke kontribuar në zhvillimin e qëndrueshëm të vendit.

Vizita është pjesë e mbështetjes që ofrohet nga Ambasada e Zvicrës në Shqipëri, së bashku me GIZ Albania dhe MétéoSuisse, si pjesë e angazhimit për forcimin e rezistencës klimatike në Shqipëri./Albinfo.ch

 

Embassy of Switzerland in Albania
Embassy of Switzerland in Albania
Embassy of Switzerland in Albania

Kosova nënshkruan marrëveshje 96 milionë euroshe me Bankën Botërore

Ministria e Financave dhe Banka Botërore kanë nënshkruar dy marrëveshje në vlerë totale prej 96 milionë euro, të cilat kanë për qëllim forcimin e sektorit financiar dhe lehtësimin e tregtisë në Kosovë, përcjell albinfo.ch.

Sipas njoftimit të Ministrisë së Financave, marrëveshjet përfshijnë Projektin për Zhvillimin e Sektorit Financiar (FSDP) me vlerë 50 milionë euro, si dhe Projektin për Lehtësimin e Tregtisë dhe Transportit në Ballkanin Perëndimor 2.0 (TTFP 2.0), i cili përbëhet nga kredi prej 35 milionë eurodhe grant prej 12 milionë euro.

Këto projekte synojnë mbështetjen e reformave strukturore dhe investimeve strategjike në Kosovë, në përputhje me standardet e Bashkimit Evropian.

Në kuadër të projektit për zhvillimin e sektorit financiar, parashihet mbështetje për themelimin dhe funksionalizimin e Bankës Zhvillimore, kapitalizimin e institucioneve financiare, zgjerimin e instrumenteve të garancisë kreditore për bizneset, si dhe ndërtimin e një infrastrukture moderne të pagesave përmes sistemit të pagesave të shpejta.

Ndërkohë, projekti për lehtësimin e tregtisë dhe transportit synon përmirësimin e infrastrukturës dhe procedurave në pikat kufitare, digjitalizimin e proceseve tregtare dhe rritjen e konkurrueshmërisë së tregut, duke e afruar Kosovën me standardet dhe rrjetet evropiane.

Ministri i Financave, Hekuran Murati, ka theksuar se këto marrëveshje përfaqësojnë hapa të rëndësishëm drejt forcimit të stabilitetit financiar dhe zhvillimit ekonomik, duke rritur qasjen e bizneseve në financa dhe duke përmirësuar efikasitetin e tregtisë.

Ndërkaq, përfaqësuesja e Bankës Botërore, Xiaoqing Yu, ka falënderuar për bashkëpunimin dhe ka shprehur optimizëm për zbatimin me kohë të projekteve, duke riafirmuar angazhimin për thellimin e bashkëpunimit edhe në të ardhmen.

Këto marrëveshje konsiderohen një hap i rëndësishëm drejt modernizimit të ekonomisë dhe përshpejtimit të integrimit ekonomik të Kosovës në rajon dhe më gjerë./Albinfo.ch

Leon Avdullahu rikthehet pas lëndimit, gati për ndeshjen ndaj Augsburgut

Trajneri i Hoffenheimit, Christian Ilzer, është shprehur i kënaqur me rikthimin e Leon Avdullahut pas lëndimit, duke theksuar se lojtari ka qenë i përfshirë plotësisht në stërvitje gjatë gjithë javës, përcjell albinfo.ch.

Në konferencën për shtyp të mbajtur të enjten, para ndeshjes ndaj Augsburgut që zhvillohet të premten, Ilzer ka deklaruar se Avdullahu tashmë është në formë të mirë dhe vendimi për aktivizimin e tij nga minuta e parë do të merret pas stërvitjes së fundit.

“Ishte e rëndësishme që Leon Avdullahu të luante gjysmë ore kundër Mainz. Ai gjithashtu mori pjesë plotësisht në stërvitje gjatë gjithë javës. Do të vendosim pas stërvitjes së sotme nëse ai do të fillojë apo do të vijë nga stoli”, ka thënë Ilzer.

Avdullahu u rikthye në fushë në ndeshjen ndaj Mainzit, ku u aktivizua nga minuta e 61-të në humbjen 2:1.

Ndeshja Hoffenheim – Augsburg zhvillohet të premten nga ora 20:30.

Ndërkohë, pjesë e rëndësishme e Hoffenheimit janë edhe dy futbollistët e Kosovës, Fisnik Asllani dhe Albian Hajdari./Albinfo.ch 

Dallime të mëdha të çmimeve të karburanteve në Evropë

Ekzistojnë dallime të mëdha në çmimet e karburanteve midis vendeve të Bashkimit Evropian, ndërsa në disa raste çmimet e dizelit janë rritur edhe deri në 30 për qind. Rritja e çmimeve është nxitur kryesisht nga zhvillimet gjeopolitike, veçanërisht tensionet dhe konfliktet në Lindjen e Mesme, të cilat kanë ndikuar drejtpërdrejt në tregjet globale të naftës. Si pasojë, çmimet e derivateve të naftës janë rritur ndjeshëm në të gjithë Evropën, përcjell albinfo.ch.

Megjithatë, kjo rritje nuk është e njëjtë në të gjitha vendet. Në disa shtete anëtare, çmimet janë rritur vetëm pak, ndërsa në të tjera shumë më tepër, duke krijuar diferenca të theksuara nga një vend në tjetrin.

Një nga arsyet kryesore për këto dallime janë politikat fiskale kombëtare. Taksat mbi karburantet, përfshirë TVSH-në dhe taksat për emetimet e CO₂, ndryshojnë nga një shtet në tjetrin dhe ndikojnë drejtpërdrejt në çmimin final që paguajnë qytetarët.

Në disa vende, si Gjermania dhe Holanda, çmimet janë ndër më të lartat në Evropë, pjesërisht për shkak të taksave më të larta dhe politikave mjedisore më të rrepta. Ndërkohë, shtete të tjera kanë arritur të mbajnë çmime më të ulëta falë taksave më të ulëta ose ndërhyrjeve të qeverisë për të kufizuar rritjen e çmimeve.

Në përgjithësi, tregu evropian i karburanteve po përballet me një periudhë të paqëndrueshme, ku faktorët globalë dhe politikat kombëtare po ndikojnë në mënyrë të ndryshme, duke krijuar dallime të mëdha të çmimeve mes vendeve të BE-së.

Ndryshe, të mërkurën, Ministria e Tregtisë vendosi shifrën maksimale prej 1.89 euro për litër për shitjen e naftës, ndërsa çmimi i benzinës mbeti i pandryshuar në krahasim me një ditë më parë, në nivelin 1.46 euro për litër./Albinfo.ch

The Guardian: Vedat Muriqi ngrihet në fenomen të La Ligës

Gazeta prestigjioze britanike “The Guardian” i ka kushtuar një artikull të gjatë sulmuesit të Mallorcas dhe Kosovës, Vedat Muriqi, duke e cilësuar atë si një nga emrat më në ngritje të La Ligës, përcjell albinfo.ch.

Muriqi, i lindur në vitin 1994 në Prizren, është shndërruar në një nga figurat kryesore të skuadrës së tij, sidomos pas golit vendimtar ndaj Real Madridit, që i dha fitoren Mallorcas me rezultat 2:1. Ky moment ka bërë që ai të përfitojë vëmendje të gjerë ndërkombëtare, duke u përshkruar si një “fenomen global”.

Sipas artikullit të gazetarit Sid Lowe, të publikuar në “The Guardian” me titull “Pirati i Mallorcas e lë mënjanë dhimbjen e Kosovës në plejof për të tronditur Real Madridin”, Muriqi po përjeton një periudhë të rëndësishme në karrierën e tij, e cila ka tërhequr interes të madh nga mediat ndërkombëtare.

Sulmuesi kosovar ka shënuar 19 gola në La Liga, duke u kthyer në një nga pikat kyçe të Mallorcas dhe një emër gjithnjë e më i përmendur në futbollin evropian, krahas yjeve si Kylian Mbappé, Erling Haaland dhe Harry Kane.

Pavarësisht arritjeve në klub, Muriqi ka kaluar edhe momente të vështira, përfshirë dështimin e Kosovës për t’u kualifikuar në Kupën e Botës pas humbjes në plejof ndaj Turqisë, si dhe një penallti të humbur në ndeshjen vendimtare kundër Elches.

Ai ka reflektuar mbi emocionet e tij duke thënë:

“Edhe pse mund të dukem i ashpër dhe i shëmtuar nga jashtë, edhe unë jam njeri.”

Kam vuajtur shumë në javët e fundit”, shtoi ai, dukshëm i dorëzuar, por me një lloj fryme lehtësimi. 

“Papritmas, vjen një gol, një gol fantastik, për të fituar 2:1 me një nga golat e mi. Jam shumë i lumtur për shokët e mi të ekipit dhe për veten time”, shtoi ai.

Sfida e ardhshme e Muriqit tani është të mbajë këmbën në gaz. 

Ndikimi i tij në lojën e Mallorcas është i madh, edhe pse ai ka shënuar më shumë se gjysmën e golave të ekipit (36). Me tetë ndeshje të mbetura, futbollistët e drejtuar nga trajneri, Martin Demichelis, duhet të sigurojnë mbijetesën e tyre sa më shpejt të jetë e mundur, dhe kjo do të jetë më e lehtë nëse sulmuesi i tyre yll është në formë. 

Për më tepër, me 53 gola, ai është vetëm një gol larg barazimit të rekordit historik (54) të vendosur nga kamerunasi Samuel Eto’o si golashënuesi më i mirë i të gjitha kohërave të klubit që garon në La Liga. Po ashtu është tetë gola larg barazimit të rekordit të Dani Guiza për gola të shënuar gjatë një edicioni. Guiza kishte shënuar 27 gola në edicionin 2007/2008.

Ky kombinim i performancës sportive dhe karakterit të tij ka bërë që Muriqi të fitojë respekt të gjerë në Spanjë dhe më gjerë në futbollin evropian./Albinfo.ch

Vetaksident fatal në Prevallë, vdes turisti amerikan

Një ngjarje e rëndë është regjistruar dje në Bjeshkët e Prevallës, ku një shtetas amerikan ka humbur jetën pas një vetaksidenti me motoçikletë katër-rrotëshe (ATV), transmeton albinfo.ch.

Rastin e ka konfirmuar Policia e Kosovës, e cila ka bërë të ditur se në vendin e ngjarjes janë angazhuar disa njësi policore në koordinim të plotë, përfshirë komandantin e Stacionit Policor në Prizren dhe Njësinë Rajonale të Trafikut.

Sipas raportimeve, trupi i pajetë i turistit amerikan, rreth 24-vjeçar, është nxjerrë pas disa orësh nga vendi ku kishte ndodhur aksidenti.

Në operacionin e nxjerrjes së trupit kanë marrë pjesë edhe zjarrfikësit, ekipet e emergjencës mjekësore, si dhe vullnetarë motoristë me ATV, të cilët kanë ndihmuar në mënyrë aktive në terrenin e vështirë./Albinfo.ch

Ishte nisur drejt Evropës, arrestohet një person në Aeroportin e Prishtinës për këtë arsye

Një person është ndaluar në Aeroportin Ndërkombëtar “Adem Jashari” në Prishtinë, pasi rezultonte në “Stop listë” për shkak të një gjobe të papaguar, transmeton albinfo.ch.

Sipas raportimeve, bëhet fjalë për Y.A., rreth 32-vjeçar nga Lagjja Marigona, i cili është ndaluar më 8 prill 2026, rreth orës 23:30.

Burime bëjnë të ditur se ai nuk kishte paguar një gjobë prej 500 eurosh, për çka Gjykata Themelore në Prishtinë kishte marrë vendim që dënimi të zëvendësohej me 25 ditë burgim.

Pas ndalimit në aeroport, i dyshuari është dërguar për vuajtje të dënimit sipas vendimit gjyqësor./Albinfo.ch

 

Prishtina International Airport – Adem
Jashari

Dua Lipa vendos rekord historik në Spotify me dy albume mbi 15 miliardë dëgjime

Këngëtarja me origjinë nga Kosova, Dua Lipa, ka arritur një tjetër sukses të jashtëzakonshëm në karrierën e saj, duke u bërë gruaja e parë në histori që ka dy albume me mbi 15 miliardë dëgjime në Spotify, transmeton albinfo.ch.

Albumi i saj debutues, “Dua Lipa” (2017), së fundmi ka kaluar këtë shifër, duke iu bashkuar albumit “Future Nostalgia” (2020), i cili e kishte arritur këtë sukses pak më herët.

Me këtë arritje, ajo lë pas emra të njohur të skenës botërore si Olivia Rodrigo dhe SZA, duke u renditur si artistja e parë femër me më shumë se një projekt që tejkalon këtë prag dëgjimesh në platformën Spotify.

Albumi “Dua Lipa”, i publikuar më 2 qershor 2017, shënoi hyrjen e saj në skenën ndërkombëtare të muzikës pop. Fillimisht me një performancë modeste, ai fitoi shpejt popullaritet gjatë vitit 2018, duke arritur vendin e tretë në UK Albums Chart dhe duke hyrë në top-10 në 13 shtete.

Këngët si “Be the One”, “IDGAF” dhe “New Rules” u shndërruan në hite globale, me “New Rules” që arriti vendin e parë në Mbretërinë e Bashkuar dhe top-10 në Billboard Hot 100 në SHBA. Më vonë, ribotimi “Complete Edition” e zgjeroi suksesin e albumit me bashkëpunime si “One Kiss” me Calvin Harris dhe “Electricity” me Silk City.

Ky projekt e konsolidoi Dua Lipën si një nga emrat më premtues të pop-it modern, duke i sjellë nominime dhe çmime të rëndësishme, përfshirë Brit Awards dhe Grammy Awards.

Ndërkohë, albumi “Future Nostalgia” u shndërrua në një sukses global, duke kryesuar listat në 15 shtete dhe duke fituar çmimin Grammy për “Best Pop Vocal Album”.

Ky rekord në Spotify konfirmon ndikimin e vazhdueshëm të Dua Lipës në muzikën botërore dhe fuqinë e saj në epokën e streaming-ut./Albinfo.ch

Shqiptarja fiton çmimin “Restaurant Guru Award 2026” në Belgjikë

Në qendër të Antwerpenit, biznesi “TE PECA”, i themeluar nga Shpresa Jusufi, po shënon sukses të jashtëzakonshëm duke u vlerësuar me çmimin prestigjioz “Restaurant Guru Award 2026”, transmeton albinfo.ch.

I vendosur në adresën Sint-Jacobsmarkt 62-64, ky lokal i kategorisë broodjeszaak (fast food) u hap rreth një vit më parë. Megjithatë, rruga drejt suksesit nuk ishte e lehtë, pasi punimet e shumta në zonë ndikuan drejtpërdrejt në qarkullimin e klientëve dhe zhvillimin e biznesit. Pavarësisht sfidave, Shpresa Jusufi, me këmbëngulje dhe punë të palodhur, arriti ta mbajë gjallë projektin e saj dhe ta zhvillojë me sukses, siç raporton edhe Gazet van Antwerpen.

Sot, “TE PECA” konsiderohet si një “perlë e fshehur” në zemër të qytetit, ku çdo ditë përgatiten sanduiçë të freskët me përbërës cilësorë dhe çmime të përballueshme.

Ajo që e dallon më së shumti këtë vend nuk është vetëm ushqimi, por edhe mikpritja e veçantë. Shpresa kujdeset personalisht që çdo klient të ndihet i mirëpritur dhe si në shtëpinë e tij — një element që ka bërë që studentë, punëtorë dhe turistë ta zgjedhin “TE PECA” si destinacionin e tyre të preferuar për mëngjes apo drekë.

“Në TE PECA duam që çdo klient të largohet i kënaqur dhe me buzëqeshje,” është filozofia që e udhëheq këtë biznes.

Menuja ofron një përzgjedhje të pasur sanduiçësh, nga kombinimet klasike me djathë dhe proshutë, deri te opsionet më të veçanta si brie me mjaltë apo salmon deluxe, duke e bërë këtë vend të përshtatshëm për çdo shije.

Me moton “Provo ndryshimin”, “TE PECA” vazhdon të rritet çdo ditë dhe të fitojë gjithnjë e më shumë zemrat e klientëve në Antwerpen, duke u shndërruar në një nga adresat më të kërkuara të qytetit./Albinfo.ch

Rritja e makinave elektrike në Zvicër,  kërkohet bonus për blerje

Sipas Auto Schweiz, që nga fillimi i vitit 2026, modelet plotësisht elektrike (BEV) dhe hibridët me karikim (PHEV) janë në një trajektore rritjeje. Një e treta e automjeteve të reja të regjistruara këtë vit janë “plug-in,” pra elektrike ose hibride që mund të karikohen në stacione. Shitjet e makinave me naftë kanë rënë mbi një të katërtën krahasuar me vitin e kaluar, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, zëdhënësi Frank Keidel paralajmëron se regjistrimet e marsit nuk mund t’i atribuohet luftës në Iran, pasi procesi i blerjes së një makine merr kohë, edhe për automjetet që janë në stok.

Kërkesa për bonusin e blerjes

Këshilltarja kombëtare SP, Gabriela Suter, propozon një stimul financiar për të inkurajuar kalimin në automjetet elektrike. Bonusin, që ende nuk është specifikuar në vlerë, do ta financojnë gjobat që industria automobilistike paguan për mosarritjen e objektivave të CO2. Ky premium do të ishte kryesisht për zëvendësimin e makinave të vjetra, mbi dhjetë vjeç. Këshilli Federal ende nuk ka dhënë koment mbi propozimin.

Qëndrimi i Auto Schweiz

Asociacioni i importuesve të mëdhenj të makinave refuzon qartë subvencionin. Sipas Frank Keidel, një bonus mund të shkaktojë një bum të përkohshëm, por efektet negative, si ulja e vlerës së mbetur të makinave dhe pasiguria pas heqjes së subvencioneve, tejkalojnë përfitimet.

BMW prezanton 7 modele të reja për vitin 2026

Edhe pse BMW nuk arriti të thyente rekordin e saj të shitjeve vitin e kaluar, kompania dërgoi gjithsej 2,169,739 automjete globalisht — vetëm rreth 83,000 më pak se rekordi i vendosur në vitin 2023.

Pavarësisht kësaj, BMW mbeti lider i qartë në segmentin e makinave luksoze, duke kaluar rivalët e saj kryesorë, Mercedes dhe Audi, dhe duket e vendosur për një vit të suksesshëm përpara.

Dyqani online i BMW-së ka zbuluar pa dashje disa nga modelet që do të arrijnë në Shtetet e Bashkuara, duke përfshirë emra të njohur dhe disa surpriza të reja. Disa prej tyre mund të mos jenë të disponueshme deri në vitin 2027, por zbulimi i tyre tashmë ka ngritur pritshmëritë.

Lista e modeleve që pritet të prezantohen ose janë tashmë të njohura përfshin:

BMW i3: Electric 3

BMW iX3

BMW 7 Series

BMW X5

BMW 3 Series

BMW M2

BMW iX4

Ky është një hap tjetër i BMW-së drejt zgjerimit të gamës së saj elektrike dhe të performancës së lartë, duke forcuar pozitën në tregun global të automobilave luksoze.