Pjesa e personave të moshës 64 vjeç e lart në fuqinë punëtore të përgjithshme në Zvicër është më shumë se dyfishuar që nga viti 2005, sipas shifrave të reja nga Anketa e Forcës Punëtore Zvicerane.

Njëzet vjet më parë, rreth 87,000 njerëz punonin pasi kishin arritur moshën standarde të daljes në pension; deri në vitin 2025, ky numër ishte rritur në 220,000. Sipas një analize nga agjencia financiare e lajmeve AWP, kjo shifër tani është afërsisht dy herë e gjysmë më e lartë se niveli i vitit 2005.

Ndër të tjera, kjo rritje pasqyron trendet demografike: grupet e mëdha të brezit të “baby boomers” po kalojnë gjithnjë e më shumë në grupmoshën mbi 64 vjeç, duke bërë që ajo të rritet ndjeshëm.

Në të njëjtën kohë, ekziston një tendencë drejt jetëgjatësisë më të gjatë të punës në pleqëri: aktualisht, rreth 12% e atyre mbi 64 vjeç janë të punësuar, krahasuar me 7% në vitin 2005. Statistikat, të përditësuara në mesin e prillit, tregojnë gjithashtu se të dy gjinitë kanë po aq më shumë gjasa të punësohen, transmeton albinfo.ch.

Më shumë se gjysma e punëtorëve me kohë të plotë të moshës 64 vjeç e lart janë të vetëpunësuar. Megjithatë, shumica punojnë 50% të orëve me orar të plotë ose më pak. Vetëm rreth një e shtata janë të punësuar me orar të plotë.

Në përgjithësi, ata të moshës 64 vjeç e lart përbënin 4.5% të fuqisë punëtore në vitin 2025, më shumë se dyfishi i përqindjes në vitin 2005 (2.1%).

Burimet vendase ishin të mjaftueshme deri të hënën, më 27 prill, për të mbuluar nevojat energjetike të Zvicrës. Që tani e tutje, vendi do të varet nga energjitë e importuara deri në fund të vitit, duke përfshirë naftën, gazin dhe uraniumin.

Këtë e tregon llogaritja e fundit e Fondacionit të Energjisë. Zvicra tani mbulon pothuajse dy të tretat e nevojave të saj energjetike përmes importeve, kujton fondacioni të hënën. Kjo përfshin të gjitha produktet e naftës, gazin natyror dhe lëndët djegëse bërthamore. Çdo vit, rreth shtatë miliardë franga paguhen jashtë vendit.

“Dita e Pavarësisë së Energjisë” ilustron këtë varësi: ajo korrespondon me momentin nga i cili, nga një këndvështrim thjesht matematikor, Zvicra varet tërësisht nga energjia e importuar, transmeton albinfo.ch.

Me një shkallë të vlerësuar të pavarësisë energjetike prej 32% në vitin 2026, Zvicra është në mes të renditjes krahasuar me vendet e BE-së. Estonia është shumë përpara, me prodhim kombëtar që tejkalon 97%. Letonia, Rumania dhe Suedia gjithashtu furnizojnë më shumë se 50% të burimeve lokale të energjisë, raporton RTS.

Rreziku gjeopolitik

Shumica e lëndëve djegëse fosile të importuara vijnë nga rajone politikisht të paqëndrueshme si Lindja e Mesme, Azia Veriore ose ish-Bashkimi Sovjetik, dhe kalojnë tranzit nëpër vendet e BE-së për të mbërritur në Zvicër. Tensionet aktuale në Lindjen e Mesme tregojnë se sa i prekshëm është ky sistem, thotë Fondacioni i Energjisë.

Për të garantuar furnizimin afatgjatë dhe për të zvogëluar varësinë e Zvicrës nga shtetet autoritare, është thelbësore të zhvillohen energjitë e rinovueshme në mënyrë të vazhdueshme në nivel kombëtar dhe të vendoset bashkëpunim i ngushtë brenda Evropës, përfundon fondacioni.

Ai i bën thirrje Parlamentit të përparojë tranzicionin e energjisë, të miratojë marrëveshjen e energjisë elektrike me BE-në dhe të heqë dorë nga aventurat bërthamore, të cilat do të çonin në varësi të re nga uraniumi, në lidhje me iniciativën “Ndalo ndërprerjen” dhe kundërprojektin e Këshillit Federal.

Konferenca e Qeverive Perëndimore Zvicerane “kundërshton fuqimisht” iniciativën e imigracionit “Jo dhjetë milionëve”, tha kryetarja e qeverisë së Gjenevës, Nathalie Fontanet, për shtypin të hënën.

“Ky tekst nuk ofron zgjidhje për problemet e popullsisë” dhe do të “krijojë të reja”, tha ajo.

Sipas konferencës së kantoneve frëngjishtfolëse, e ashtuquajtura iniciativë e imigracionit “Jo dhjetë milionëve”, e propozuar nga Partia Popullore Zvicerane e krahut të djathtë, shkel “sovranitetin kantonal” dhe “solidaritetin kombëtar”. Dhe disa kantone, siç është Jura, ku popullsia është në stanjacion, do të preken, tha grupi i kantoneve, shkruan swissinfo, transmeton albinfo.ch.

Iniciativa synon të detyrojë qeverinë të kufizojë imigracionin duke siguruar që popullsia rezidente e përhershme të mos kalojë dhjetë milionë para vitit 2050. Nëse miratohet nga votuesit më 14 qershor, kjo do të krijojë një mungesë të konsiderueshme të stafit në sektorët e kujdesit shëndetësor, arsimit dhe transportit publik, argumentuan kantonet. Zvicra mund të përballet me një mungesë prej rreth 460,000 punonjësish me kohë të plotë deri në vitin 2035.

Një argument tjetër kundër iniciativës së paraqitur nga kantonet perëndimore është se marrëdhëniet dypalëshe me Bashkimin Evropian do të kërcënoheshin, përfshirë bashkëpunimin për azilin.

Më shumë se gjysma e njerëzve në Zvicër mendojnë se kushtet sociale në vend janë ‘disi’ ose ‘shumë’ të padrejta. Këto janë gjetjet e një sondazhi përfaqësues të botuar të hënën në emër të revistës Beobachter.

Që nga Barometri i fundit i Drejtësisë i kryer dy vjet më parë, sondazhi i parë i tillë i kryer nga instituti kërkimor gfs.bern, pakënaqësia në Zvicër është rritur. Një e treta e të anketuarve në vitin 2026 mendonin se sistemi nuk është “shumë i drejtë”, ndërsa 18% thanë se nuk është “aspak i drejtë”.

Sipas sondazhit përfaqësues, për të cilin gfs.bern intervistoi rreth 2,000 persona, të ardhurat ishin faktori vendimtar në perceptimin e drejtësisë. Kishte një ndarje edhe më të madhe midis klasave shoqërore sesa në sondazhin e parë, deklaroi revista Beobachter të hënën. “Ata që kanë pak ndihen dukshëm më të disavantazhuar nga sistemi”, tha revista, transmeton albinfo.ch.

Ndërsa dy të tretat e të pasurve janë të kënaqur me kushtet aktuale, tre të katërtat e personave me të ardhura të ulëta i shohin gjërat ndryshe. Sipas Beobachter, përqindja e atyre që mendonin se ishin trajtuar “drejtësisht” ose “shumë drejt” ka rënë nga 68% në 56% që nga viti 2024. Studiuesja e opinionit Cloé Jans nga gfs.bern shpjegoi se, në fund të fundit, gjithçka varet nga kush përfiton dhe kush e mban barrën.

Sipas saj, çështja e kostos është aktualisht në qendër të pothuajse çdo gjëje, qoftë qiraja, primet e sigurimit shëndetësor apo sistemi i pensioneve të pleqërisë. Në nivel individual, portofolet e njerëzve janë nën presion dhe politikisht ka debate rreth projekteve me vlerë miliarda, tha Jans për Beobachter. Gjithnjë e më pak njerëz besojnë se performanca sjell edhe prosperitet.

Përveç çështjeve mjedisore dhe të barazisë, 81% e të anketuarve ishin të shqetësuar për kostot e larta të gjyqeve dhe ligjore. Gjithnjë e më shumë njerëz ndanin shqetësimin se drejtësia në Zvicër ishte bërë për shitje. Megjithatë, pavarësisht kritikave, “besimi në thelbin e shtetit mbetet i paprekshëm nga krizat”, shtoi revista.

Edhe pse Zvicra është aktualisht në një debat të nxehtë, ajo ende po e bën këtë mbi një “themel të përbashkët të demokracisë, lirisë dhe arsimit”, përfundoi ajo.

Shumë kamera web në kantonin e Valais (Wallis) në Zvicër po kritikohen për shkelje të rregullave të mbrojtjes së të dhënave, pasi në pamjet e tyre njerëzit, shtëpitë dhe madje edhe kopshtet apo tarracat janë qartësisht të identifikueshme.

Sipas raportimeve të mediave lokale, nga 66 kamera të analizuara në këtë kanton, vetëm dy prej tyre përmbushin kërkesat ligjore për mbrojtjen e privatësisë. Pjesa tjetër kap imazhe ku mund të dallohen persona, automjete dhe prona private.

Kamerat web përdoren gjerësisht në Zvicër për qëllime turistike, duke i ndihmuar vizitorët të kontrollojnë motin dhe kushtet në male apo liqene para udhëtimeve të tyre. Megjithatë, autoritetet e mbrojtjes së të dhënave paralajmërojnë se kjo praktikë shpesh shkel privatësinë e qytetarëve, transmeton albinfo.ch.

“Problemi fillon kur personat mund të identifikohen në pamje,” ka deklaruar zyrtari kantonal për mbrojtjen e të dhënave në Valais, duke shtuar se shumë ankesa janë marrë nga qytetarët.

Edhe në kantonin e Fribourg-ut, autoritetet kanë pranuar se kamerat web paraqesin probleme të ngjashme. Sipas përgjegjëses për mbrojtjen e të dhënave, Martine Stoffel, në disa raste kamerat mund të tregojnë nëse fëmijët ndodhen në plazh apo në situata të tjera private, gjë që përbën shkelje të qartë të privatësisë.

Një tjetër problem është se disa kamera filmojnë hapësira private, si oborre dhe tarraca. Në raste të tilla, komunat janë këshilluar të ndryshojnë pozicionin e kamerave ose të mjegullojnë pamjet.

Edhe kantoni i Bernës përballet me të njëjtat sfida. Sipas autoritetit për mbrojtjen e të dhënave, shumica e komunave nuk kanë kaluar kurrë kontrolle zyrtare për respektimin e rregullave të privatësisë. Rreth 90% e tyre nuk janë audituar asnjëherë.

Megjithatë, pritet që situata të ndryshojë së shpejti, pasi ligji i ri për mbrojtjen e të dhënave në Bernë pritet të hyjë në fuqi në shtator. Ai do t’i japë kantonit më shumë kompetenca për të mbikëqyrur dhe kontrolluar komunat.

Në Valais tashmë janë dhënë rekomandime për mjegullimin e imazheve apo ripozicionimin e kamerave, dhe shumë komuna kanë filluar t’i zbatojnë këto masa. Qëllimi është që kamerat turistike të mbeten funksionale, por pa shkelur privatësinë e qytetarëve.

Një hap i ri drejt mbështetjes më të organizuar për viktimat e abuzimit në kontekstin e Kishës po ndërmerret në Zvicër. Grupi i interesit për viktimat, IG-M!kU, ka njoftuar se po punon për krijimin e një organizate ombrellë në nivel kombëtar, e cila do të bashkojë dhe koordinojë më mirë aktivitetet ekzistuese.

Vendimi u mor gjatë asamblesë së fundit të përgjithshme, ku u miratua njëzëri edhe kapitali fillestar për nisjen e projektit. Në plan është edhe hapja e një zyre qendrore profesionale.

Organizatat nga rajonet gjermanishtfolëse, frëngjishtfolëse dhe nga Ticino synojnë të bashkëpunojnë ngushtë për këtë strukturë të përbashkët. Deri tani, puna e tyre është mbështetur kryesisht në angazhim vullnetar, duke ofruar këshillim, mbështetje psikologjike dhe ndihmë ligjore për viktimat.

Sipas kryetares së IG-M!kU, Vreni Peterer, rritja e numrit të rasteve dhe kërkesave për ndihmë ka tejkaluar kapacitetet e punës vullnetare. Ajo thekson se një organizim i përbashkët do t’u japë më shumë peshë dhe efikasitet këtyre iniciativave.

Ndërkohë, është nisur kërkimi për një drejtues të zyrës së re dhe për sigurimin e fondeve për funksionimin e saj. Megjithatë, organizata synon të ruajë pavarësinë nga institucionet kishtare, për të shmangur çdo konflikt interesi dhe për të mbrojtur besimin e viktimave.

Mbështetja direkte për viktimat do të vazhdojë të ofrohet kryesisht nga vullnetarët, ndërsa struktura e re pritet të përmirësojë koordinimin dhe administrimin e punës në nivel kombëtar.

Presidenti amerikan kritikon përsëri Zvicrën, dhe policia zvicerane paralajmëron për efektet katastrofike të propozimit kundër imigracionit, janë ndër lajmet që morën më shumë vëmendje në Zvicër për këtë javë.

Jo një vend ‘elite’: Presidenti amerikan kritikon Zvicrën

Në intervistën e prillit 2026 me transmetuesin CNBC në lidhje me tarifat tregtare, Donald Trump akuzoi Zvicrën se po përfitonte nga Shtetet e Bashkuara, ndërsa kontribuonte pak në këmbim.

Në mënyrë specifike, ai tha se Zvicra “është një nga ato vende që prej kohësh konsiderohen ‘elitë’ – “jo për shkak të performancës së tyre, por sepse kanë fituar miliarda e miliarda dollarë falë Shteteve të Bashkuara”.

Policia zvicerane paralajmëron për ‘efektet katastrofike’ të propozimit kundër imigracionit

Shoqata e Oficerëve të Policisë ka paralajmëruar se bashkëpunimi midis agjencive të zbatimit të ligjit të vendit dhe BE-së do të rrezikohej nëse përpjekja për të kufizuar imigracionin miratohet në kutinë e votimit.

Miratimi i iniciativës do të rrezikonte marrëveshjet ekzistuese dypalëshe të Zvicrës me Bashkimin Evropian, duke pasur kështu pasoja të drejtpërdrejta për sigurinë brenda Zvicrës, tha shoqata, raporton thelocal, transmeton albinfo.ch.

Midis tyre, humbja e aksesit në Sistemin e Informacionit Shengen (SIS) – baza e të dhënave më e madhe e Evropës për sigurinë dhe menaxhimin e kufijve – “do të dëmtonte ndjeshëm operacionet policore” në Zvicër.

Një kompani amerikane ofron paga jashtëzakonisht të larta për ekspertët zviceranë të IA-së

Anthropic, një kompani sigurie dhe kërkimi për Inteligjencën Artificiale me seli në Kaliforni, po kërkon shkencëtarë dhe inxhinierë kërkimorë në Cyrih – pozicione që vijnë me një pozicion të lakmueshëm (madje edhe nga zviceranët). standardet) paga vjetore që varion nga 280,000 deri në 680,000 franga.

Megjithatë, ky nivel page kërkon specialistë shumë të kualifikuar.

Ata mund të gjenden lehtësisht në Zvicër, e cila ka dendësinë më të lartë të ekspertëve të inteligjencës artificiale në botë.

A mund të marrin shtetasit e vendeve të treta një leje pune afatgjatë?

Zakonisht, njerëzit nga jashtë Bashkimit Evropian dhe shteteve të EFTA-s kanë të drejtë vetëm për leje afatshkurtër L ose B – cilën do të marrin do të varet nga statusi i tyre në Zvicër.

Megjithatë, në rrethana të caktuara, ata mund të jenë të kualifikuar për leje që nuk kërkojnë rinovim vjetor.

Për shembull, rregullat mund të zbuten për profesionistët shumë të kualifikuar, ekspertiza e të cilëve është thelbësore për ekonominë e Zvicrës.

A është gjermanishtja standarde e mjaftueshme për një banor të huaj në Zvicër?

Ky është një enigmë e njohur për të huaj të panumërt – përfshirë ata nga Gjermania – të cilët zbuluan se ndërsa të qenit në gjendje të komunikosh në gjermanishten standarde përmbush kërkesën zyrtare ligjore për leje dhe natyralizim, kjo nuk u jep atyre asnjë pikë merite me vendasit.

Ata që jetojnë në Rajonet zvicerano-gjermane po përballen me dy sfida: së pari, aftësia e kërkuar në gjermanishten standarde, në mënyrë që ata të mund të lexojnë dhe shkruajnë (meqenëse Schwiizerdütsch nuk është gjuhë e shkruar), dhe së dyti – opsionale por e këshillueshme – zotërimi i të paktën disa dialekteve dhe shprehjeve lokale.

Huatë hipotekare zvicerane rriten ndjeshëm për shkak të luftës në Iran

Konflikti në Lindjen e Mesme po ndikon në normat e hipotekave në Zvicër.

Kjo është ajo që del nga një analizë e re e kryer nga platforma e konsumatorëve Comparis, e cila e lidh këtë rritje me tensionet e shkaktuara nga lufta në tregjet financiare.

Ajo zbuloi se faktorët kryesorë që qëndrojnë pas normave më të larta janë rreziqet gjeopolitike në rritje, të cilat po nxisin pritjet për inflacionin dhe po çojnë në norma më të larta interesi në tregun e kapitalit.